หลอดเลือดโป่งพอง คืออะไร สาเหตุ อาการ และการรักษา

ภาวะหลอดเลือดโป่งพอง เป็นความผิดปกติของผนังหลอดเลือดที่ค่อย ๆ อ่อนแอลงจนเกิดการขยายตัวผิดปกติ แม้ในระยะแรกอาจไม่แสดงอาการชัดเจน แต่หากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการวินิจฉัยหรือรักษา อาจนำไปสู่ภาวะหลอดเลือดแตกเฉียบพลัน ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง

การทำความเข้าใจสาเหตุภาวะหลอดเลือดโป่งพอง ปัจจัยเสี่ยง อาการ และแนวทางรักษาจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรงในอนาคต

Key Takeaways

ภาวะหลอดเลือดโป่งพองเกิดจากผนังหลอดเลือดอ่อนแอและขยายตัวผิดปกติ เสี่ยงแตกจนเป็นอันตรายถึงชีวิต
ผู้ป่วยภาวะหลอดเลือดโป่งพองจำนวนมากไม่มีอาการในระยะแรก จึงควรได้รับการตรวจคัดกรองเมื่อมีปัจจัยเสี่ยง
การรักษาภาวะหลอดเลือดโป่งพองอาจใช้การติดตามอาการ การใส่ขดลวดค้ำยันหลอดเลือด หรือการผ่าตัด ขึ้นอยู่กับขนาดและตำแหน่งของการเกิด

สารบัญบทความ

ภาวะหลอดเลือดโป่งพอง คืออะไร

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะหลอดเลือดโป่งพอง มีอะไรบ้าง

ภาวะหลอดเลือดโป่งพอง อาการเป็นอย่างไร

ภาวะหลอดเลือดโป่งพองห้ามปล่อยไว้ อันตรายถึงชีวิต

แนวทางการวินิจฉัยภาวะหลอดเลือดโป่งพอง

การรักษาภาวะหลอดเลือดโป่งพอง ทำได้อย่างไร

ป้องกันภาวะหลอดเลือดโป่งพองได้อย่างไรบ้าง

หลอดเลือดโป่งพอง ภาวะอันตรายถึงชีวิตที่ต้องรีบตรวจรักษา

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหลอดเลือดโป่งพอง

ภาวะหลอดเลือดโป่งพอง คืออะไร

ภาวะหลอดเลือดโป่งพอง (Aortic Aneurysm) คือภาวะที่ผนังหลอดเลือดแดงเสื่อมสภาพและสูญเสียความยืดหยุ่น ทำให้หลอดเลือดขยายตัวผิดปกติจนมีขนาดใหญ่กว่าปกติและมีลักษณะคล้ายบอลลูน โดยมักพบที่หลอดเลือดเอออร์ตา (Aorta) ซึ่งเป็นหลอดเลือดแดงใหญ่ที่ทำหน้าที่ลำเลียงเลือดจากหัวใจไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย

หากหลอดเลือดเอออร์ตาเกิดการโป่งพองบริเวณช่องท้อง จะเรียกว่า Abdominal Aortic Aneurysm (AAA) คือจุดที่พบการโป่งพองได้บ่อยที่สุด ส่วนที่พบรองลงมาคือ Thoracic Aortic Aneurysm (TAA) หรือภาวะหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองในช่องอก

นอกจากนี้ยังสามารถเกิดขึ้นในระบบประสาทได้ เรียกว่าภาวะเส้นเลือดโป่งพองในสมอง (Cerebral Aneurysm) โดยหากผนังหลอดเลือดอ่อนแอลงจนไม่สามารถทนต่อแรงดันเลือดได้ อาจทำให้หลอดเลือดแตก ส่งผลให้เกิดภาวะรุนแรงและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับอาการของภาวะเส้นเลือดในสมองแตกได้ที่นี่ : เส้นเลือดในสมองแตก อาการเริ่มแรก

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะหลอดเลือดโป่งพอง มีอะไรบ้าง

ภาวะหลอดเลือดโป่งพอง มีปัจจัยเสี่ยงมาจากทั้งพฤติกรรม สภาพร่างกาย และพันธุกรรม ดังต่อไปนี้

เพศและพันธุกรรม: เพศชายมีสถิติการเกิดภาวะนี้สูงกว่าเพศหญิง 4-6 เท่า และผู้ที่มีประวัติบุคคลในครอบครัวสายตรงเป็นหลอดเลือดโป่งพองจะมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไปหลายเท่า
อายุที่เพิ่มมากขึ้น: เมื่ออายุมากขึ้น คอลลาเจนในผนังหลอดเลือดจะสลายตัวตามธรรมชาติ ทำให้หลอดเลือดสูญเสียความยืดหยุ่น
การสูบบุหรี่ (Smoking): สารเคมีในควันบุหรี่เข้าทำลายสารอีลาสตินและคอลลาเจนในผนังหลอดเลือด เร่งให้เกิดภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง (Atherosclerosis)
ภาวะความดันโลหิตสูง (Hypertension): แรงดันที่กระทำต่อผนังเส้นเลือดแดงใหญ่อย่างต่อเนื่องยาวนาน ทำให้เนื้อเยื่อหลอดเลือดล้าและเสื่อมสภาพเร็วขึ้น
ภาวะไขมันในเลือดสูง (Hyperlipidemia): การสะสมของคราบไขมัน (Plaque) ใต้ผนังหลอดเลือดชั้นใน ทำให้ผนังหลอดเลือดอักเสบและอ่อนแอลง
มีประวัติโรคหัวใจ: ผู้ป่วยที่มีประวัติลิ้นหัวใจรั่ว อาจเพิ่มความเสี่ยงหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองในช่องอก
โรคทางพันธุกรรม: เช่น Marfan Syndrome หรือ Ehlers-Danlos Syndrome ส่งผลให้หลอดเลือดอ่อนแอลง

ภาวะหลอดเลือดโป่งพอง อาการเป็นอย่างไร

อาการภาวะหลอดเลือดโป่งพอง จะแตกต่างกันไปตามตำแหน่งและขนาดของหลอดเลือดที่โป่งพอง โดยในระยะแรกผู้ป่วยจำนวนมากอาจไม่มีอาการผิดปกติ แต่เมื่อหลอดเลือดมีขนาดใหญ่ขึ้นหรือเริ่มกดเบียดอวัยวะข้างเคียง อาจพบอาการดังต่อไปนี้

เจ็บหรือแน่นหน้าอก
ปวดหลัง ปวดเอว หรือปวดท้องโดยไม่ทราบสาเหตุ
หายใจลำบาก เหนื่อยง่าย
กลืนลำบาก มีเสียงแหบ หรือไอเป็นเลือด
คลำพบก้อนเต้นตามจังหวะชีพจรบริเวณหน้าท้อง
เวียนศีรษะ หน้ามืด หรือหมดสติ
แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด หรือมีอาการทางระบบประสาท ในกรณีที่เกี่ยวข้องกับเส้นเลือดโป่งในสมอง
ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน ซึ่งอาจเป็นสัญญาณอันตรายของหลอดเลือดแตก

หากมีอาการรุนแรงเฉียบพลัน เช่น เจ็บหน้าอกอย่างมาก ปวดท้องหรือปวดหลังรุนแรง คลื่นไส้ อาเจียน หมดสติ ควรรีบเข้ารับการรักษาโดยเร็วที่สุด เนื่องจากอาจเป็นสัญญาณของภาวะ Ruptured Aneurysm คือเส้นเลือดโป่งพองแตก ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่คุกคามชีวิตได้ทันที

ภาวะหลอดเลือดโป่งพองห้ามปล่อยไว้ อันตรายถึงชีวิต

ภาวะหลอดเลือดโป่งพองในระยะแรกมักไม่แสดงอาการผิดปกติ ทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากไม่ทราบว่าตนเองมีความเสี่ยง จนกระทั่งหลอดเลือดขยายตัวมากขึ้นและเกิดการแตก ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง เนื่องจากเกิดการตกเลือดภายในร่างกายอย่างรุนแรง ส่งผลให้อวัยวะสำคัญขาดเลือดไปเลี้ยงอย่างเฉียบพลัน

นอกจากนี้ ขณะเกิดหลอดเลือดโป่งพอง อาจเกิดลิ่มเลือดเกาะอยู่บริเวณผนังหลอดเลือดร่วมด้วยได้ หากลิ่มเลือดหลุดออกไปอุดตันหลอดเลือดส่วนอื่นของร่างกาย อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอันตราย เช่น กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Acute Coronary Syndrome) เส้นเลือดในสมองตีบ (Ischemic Stroke) และโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) เป็นต้น จึงควรหมั่นตรวจเช็กสุขภาพและรักษาแต่เนิ่น ๆ

แนวทางการวินิจฉัยภาวะหลอดเลือดโป่งพอง

เนื่องจากผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่แสดงอาการ การวินิจฉัยจึงมักอาศัยการตรวจคัดกรอง หรือการตรวจพบโดยบังเอิญจากการตรวจวินิจฉัยโรคอื่น แต่หากมีข้อบ่งชี้ภาวะหลอดเลือดโป่งพอง แพทย์จะทำการตรวจเพิ่มเติม ได้แก่

การตรวจอัลตราซาวนด์ (Ultrasound): วิธีการคัดกรองที่มีประสิทธิภาพสูง ปลอดภัย ไม่เจ็บตัว และไม่มีรังสี เหมาะสำหรับการตรวจหาโรคหลอดเลือดแดงใหญ่ในช่องท้องโป่งพองในกลุ่มเสี่ยง
การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan / CTA): เป็นการตรวจที่ช่วยให้แพทย์เห็นขนาด รูปทรง และตำแหน่งที่แน่ชัดของหลอดเลือดโป่งพอง เพื่อวางแผนรักษาต่อไป
การตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI / MRA): เหมาะสำหรับการตรวจวินิจฉัยระบบหลอดเลือดสมอง ช่วยให้เห็นโครงสร้าง เส้นเลือดโป่งในสมองได้อย่างชัดเจนโดยไม่ต้องใช้รังสีเอกซ์
การฉีดสีตรวจหลอดเลือด (Angiography): ทำในห้องสวนหัวใจหรือห้องปฏิบัติการฉีดสี โดยหมอหัวใจเฉพาะทาง เพื่อประเมินสภาพหลอดเลือดอย่างละเอียดก่อนการรักษา เช่น ดูดลิ่มเลือดที่อุดตันหลอดเลือด

การรักษาภาวะหลอดเลือดโป่งพอง ทำได้อย่างไร

การวางแผนรักษาจะขึ้นอยู่กับขนาด ตำแหน่ง และอัตราการขยายตัวของหลอดเลือด หากขนาดของหลอดเลือดยังเล็ก (เส้นผ่านศูนย์กลางน้อยกว่า 5 เซนติเมตรสำหรับช่องท้อง) แพทย์จะเน้นการควบคุมปัจจัยเสี่ยงอย่างเข้มงวด โดยเฉพาะการให้ยาลดความดันโลหิตและยาลดไขมัน ควบคู่กับการนัดตรวจติดตามขนาดหลอดเลือดผ่านรังสีวิทยาปีละ 1 ครั้ง

หากหลอดเลือดมีขนาดใหญ่หรือโตเร็ว แพทย์จำเป็นต้องพิจารณาการผ่าตัดหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งปัจจุบันมี 2 วิธีหลัก คือ

การผ่าตัดเปิด (Open Surgery) เป็นวิธีตัดต่อหลอดเลือดส่วนที่โป่งพองแล้วทดแทนด้วยหลอดเลือดเทียม ให้ผลการรักษาในระยะยาวที่มั่นคง กรณีผู้ป่วยมีโรคหัวใจร่วมด้วย อาจต้องประเมินความพร้อมก่อนผ่าตัด รวมถึงศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับผ่าตัดหัวใจ โอกาสรอด, การทำ CABG หรือการทำบอลลูนหัวใจ ตามความเหมาะสมของแต่ละราย

การผ่าตัดด้วยวิธีการใส่หลอดเลือดเทียมชนิดหุ้มด้วยขดลวด (Stent Graft) เป็นการผ่าตัดแผลเล็ก แพทย์จะเจาะรูบริเวณขาหนีบแล้วสอดสายสวนเข้าไปวางหลอดเลือดเทียมเพื่อเปลี่ยนทิศทางการไหลของเลือด ไม่ให้ผ่านผนังส่วนที่โป่งพอง วิธีนี้ช่วยลดความบอบช้ำ ร่างกายฟื้นตัวได้เร็ว เหมาะสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูงหากต้องผ่าตัดใหญ่

ป้องกันภาวะหลอดเลือดโป่งพองได้อย่างไรบ้าง

แม้ไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมด แต่สามารถลดความเสี่ยงภาวะหลอดเลือดโป่งพองได้ด้วยการดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม ดังนี้

งดสูบบุหรี่และหลีกเลี่ยงควันบุหรี่มือสอง
ควบคุมความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
ควบคุมระดับไขมันและน้ำตาลในเลือด
ออกกำลังกายสม่ำเสมอตามความเหมาะสม
รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
รักษาน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
ตรวจสุขภาพประจำปี เช่น อัลตราซาวนด์ช่องท้อง เอกซเรย์ปอด ตรวจการทำงานของตับ ไต และหัวใจ

หลอดเลือดโป่งพอง ภาวะอันตรายถึงชีวิตที่ต้องรีบตรวจรักษา

ภาวะหลอดเลือดโป่งพอง เกิดจากผนังหลอดเลือดอ่อนแอและขยายตัวผิดปกติ แม้ในระยะเริ่มต้นอาจไม่แสดงอาการ แต่หากปล่อยไว้จนเกิดการแตก อาจนำไปสู่ภาวะฉุกเฉินที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง การตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษา

ที่โรงพยาบาลวิภาวดี มีทีมแพทย์เฉพาะทาง ศัลยแพทย์หลอดเลือด และทีมสหสาขาวิชาชีพ พร้อมเทคโนโลยีด้านการวินิจฉัยและรักษาโรคหลอดเลือดครบวงจร ทั้งการตรวจอัลตราซาวนด์ การตรวจ CT Scan การรักษาผ่านสายสวน และการผ่าตัดหลอดเลือดที่ซับซ้อน เพื่อดูแลผู้ป่วยที่มีภาวะหลอดเลือดโป่งพองอย่างเหมาะสมในทุกระยะของโรค

Facebook: Vibhavadi Hospital
Line: @Vibhavadihospital
Email: custserv@vibhavadi.com
Tel: 02-058-1111 หรือ 02-561-1111