ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เช็กสัญญาณเตือนโรคหัวใจก่อนสายเกินไป

โรคหัวใจเป็นหนึ่งในสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ทั้งในไทยและทั่วโลก การตรวจสุขภาพหัวใจจึงเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจหรือ EKG ที่ช่วยประเมินการทำงานของหัวใจและตรวจหาความผิดปกติของจังหวะการเต้นหัวใจได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น การตรวจใช้เวลาไม่นาน ไม่เจ็บ และเป็นหนึ่งในการคัดกรองสุขภาพหัวใจที่แพทย์นิยมใช้ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสในการรักษาได้อย่างทันท่วงที

Key Takeaways

• ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) คือการตรวจสัญญาณไฟฟ้าของหัวใจ ช่วยประเมินอัตราและจังหวะการเต้นของหัวใจได้อย่างรวดเร็ว 
• การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เป็นการตรวจที่ไม่เจ็บ ไม่ต้องผ่าตัด ใช้เวลาไม่นาน และสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติหลังตรวจ 
• การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจช่วยคัดกรองความผิดปกติ เช่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หัวใจโต และโรคเกี่ยวกับระบบไฟฟ้าหัวใจ 

สารบัญบทความ

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) คืออะไร

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ บอกอะไรได้บ้าง

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ระบุโรคอะไรได้บ้าง

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เหมาะกับใคร

ข้อดี - ข้อจำกัดของการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ

เตรียมตัวก่อนการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ

ขั้นตอนการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจเป็นอย่างไร

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ทำร่วมกับการตรวจหัวใจแบบอื่นได้ไหม

ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ตัวช่วยสำคัญ คัดกรองโรคหัวใจตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) คืออะไร

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (Electrocardiogram: EKG หรือ ECG) คือ การตรวจเพื่อบันทึกสัญญาณไฟฟ้าที่เกิดขึ้นขณะหัวใจทำงานในแต่ละจังหวะการเต้น ช่วยให้แพทย์ประเมินการทำงานของหัวใจและตรวจหาความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น 

การตรวจ EKG คือวิธีตรวจที่รวดเร็ว ไม่เจ็บ และไม่ต้องผ่าตัด มักใช้ในการคัดกรองภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หัวใจโต ใช้ประเมินสุขภาพหัวใจก่อนการผ่าตัดและก่อนออกกำลังกาย โดยเฉพาะในผู้ที่มีอาการแน่นหน้าอก เหนื่อยง่าย ใจสั่น หรือมีปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจ เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง และประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ รวมถึงเป็นหนึ่งในโปรแกรมตรวจสุขภาพที่ควรเข้ารับการตรวจอย่างน้องปีละ 1 ครั้งอีกด้วย

• รู้สึกแน่นหน้าอกบ่อย ๆ หายใจไม่เต็มปอด หายใจเหนื่อย เกิดจากอะไร แค่เหนื่อย หรือหัวใจผิดปกติ อ่านต่อได้ที่ หายใจเหนื่อยเกิดจากอะไร? รู้ทันสัญญาณเตือนปัญหาสุขภาพ

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ บอกอะไรได้บ้าง

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) ไม่ได้ใช้เพียงแค่ตรวจอัตราการเต้นของหัวใจเท่านั้น แต่ยังช่วยให้แพทย์ประเมินความผิดปกติของระบบไฟฟ้าหัวใจและคัดกรองความเสี่ยงของโรคหัวใจหลายชนิดได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น โดยผลการตรวจสามารถบ่งบอกข้อมูลได้ดังนี้

• จังหวะการเต้นของหัวใจ
• อัตราการเต้นของหัวใจ
• จำนวนและขนาดของหัวใจห้องต่าง ๆ
   

หากตรวจคลื่นหัวใจและพบข้อมูลจาก EKG ผิดปกติ อาจประเมินเบื้องต้นได้ว่าผู้ป่วยมีปัญหาที่เกี่ยวข้องกับหัวใจ แพทย์มักพิจารณาส่งตรวจร่างกายโดยละเอียดอีกครั้ง เพื่อหาสาเหตุของความผิดปกติต่อไป

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ระบุโรคอะไรได้บ้าง

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจเป็นการตรวจคัดกรองโรคหัวใจพื้นฐาน แม้จะไม่สามารถยืนยันโรคได้ทุกชนิด แต่ผลตรวจสามารถบ่งชี้สัญญาณสำคัญที่เชื่อมโยงกับโรคหัวใจและภาวะผิดปกติหลายประเภท ดังนี้

• โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Arrhythmia)
• โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ
• ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Heart Attack)
• หัวใจโต หรือกล้ามเนื้อหัวใจหนา
• โรคเกี่ยวกับระบบไฟฟ้าหัวใจ เช่น ภาวะหัวใจบล็อก (Heart Block)
• ภาวะเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ (Pericarditis)
• ความผิดปกติจากเกลือแร่หรือผลข้างเคียงของยา
   

ผลตรวจจากการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะใช้เป็นข้อมูลยืนยันโรคต่าง ๆ โดยทั่วไปหากพบกราฟคลื่นไฟฟ้าหัวใจผิดปกติ แพทย์มักจะส่งตรวจวินิจฉัยด้วยวิธีอื่น ๆ ประกอบกับการซักประวัติและอาการต่าง ๆ ของผู้ป่วยเพื่อการวินิจฉัยที่แม่นยำมากขึ้น

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เหมาะกับใคร

ทุกคนสามารถเข้ารับการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจได้จากโปรแกรมตรวจสุขภาพประจำปี ทั้งนี้การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจอาจเหมาะกับบุคคลดังต่อไปนี้เป็นพิเศษ

• ผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไป
• ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ
• นักกีฬา หรือผู้ที่ออกกำลังกายหนักเป็นประจำ
• ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจ เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง โรคอ้วน สูบบุหรี่ หรือมีความเครียดสะสมเป็นเวลานาน
• ผู้ที่มีอาการคนเป็นโรคหัวใจเช่น ใจสั่น เจ็บหรือแน่นหน้าอก เหนื่อยง่าย หน้ามืด เวียนศีรษะ หรือหมดสติ ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะหรือโรคหัวใจบางชนิด
• ผู้ที่ต้องเข้ารับการผ่าตัด หรือทำหัตถการบางชนิด เพื่อประเมินความพร้อมของหัวใจและลดความเสี่ยงระหว่างการรักษา
• ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางชนิด เช่น โรคไต โรคไทรอยด์ หรือผู้ที่รับประทานยาบางประเภทที่อาจส่งผลต่อจังหวะการเต้นของหัวใจ
   

หัวใจเต้นแรงจนรู้สึกได้ เกิดจากอะไร เสี่ยงเป็นโรคหัวใจหรือไม่ อ่านต่อได้ที่บทความ หัวใจเต้นแรงจนรู้สึกได้ เกิดจากอะไร ควรพบแพทย์เมื่อไร

ข้อดี - ข้อจำกัดของการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ

ข้อดีของการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ 

• ตรวจได้รวดเร็ว ใช้เวลาไม่นาน 
• ไม่เจ็บ เป็นการตรวจแบบไม่รุกล้ำ ไม่มีการเจาะหรือฉีด
• ช่วยคัดกรองโรคหัวใจได้หลายชนิด 
• ช่วยประเมินความเสี่ยงได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นแม้จะยังไม่มีอาการ
• เหมาะสำหรับใช้ติดตามอาการและผลการรักษา
   

ข้อจำกัดของการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ 

• อาจไม่พบความผิดปกติ หากไม่มีอาการขณะตรวจ
• ไม่สามารถยืนยันโรคหัวใจได้ทุกประเภท
• ไม่สามารถบอกระดับความรุนแรงของโรคได้ทั้งหมด
• ผลตรวจต้องอาศัยการแปลผลโดยแพทย์

เตรียมตัวก่อนการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ

การเตรียมตัวอย่างเหมาะสมจะช่วยให้ผลตรวจมีความแม่นยำมากขึ้น ลดปัจจัยที่อาจรบกวนการอ่านค่าคลื่นไฟฟ้าหัวใจ และช่วยให้การตรวจเป็นไปอย่างราบรื่น

• แจ้งประวัติสุขภาพและยาที่ใช้อยู่ให้แพทย์ทราบ
• หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนก่อนเข้ารับการตรวจ
• หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนักก่อนตรวจ
• งดสูบบุหรี่ก่อนตรวจ
• ก่อนวันเข้ารับการตรวจให้พักผ่อนอย่างเพียงพอ
• สวมเสื้อผ้าที่ใส่ง่ายและสะดวกต่อการตรวจ

ขั้นตอนการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจเป็นอย่างไร

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) เป็นการตรวจที่ใช้เวลาไม่นาน และมีขั้นตอนไม่ซับซ้อน ดังนี้

• เปลี่ยนเสื้อผ้าเป็นชุดสำหรับตรวจ และเจ้าหน้าที่จะเข้ามาทำความสะอาดบริเวณหน้าอกหรือจุดที่ติดอุปกรณ์ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
• เจ้าหน้าที่จะติดแผ่นอิเล็กโทรดบริเวณหน้าอก แขน และขา เพื่อรับสัญญาณไฟฟ้าที่เกิดจากการเต้นของหัวใจ
• อิเล็กโทรดจะเชื่อมต่อกับเครื่อง EKG หรือเครื่องวัดคลื่นหัวใจเพื่อบันทึกสัญญาณไฟฟ้าของหัวใจแบบเรียลไทม์
• ระหว่างการตรวจควรนอนนิ่ง หายใจตามปกติ และหลีกเลี่ยงการขยับตัวหรือพูดคุย เพราะอาจรบกวนสัญญาณไฟฟ้าหัวใจได้
• เครื่องจะบันทึกผลออกมาเป็นกราฟคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ซึ่งใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที
• หลังตรวจเสร็จ แพทย์จะวิเคราะห์ผลเพื่อดูอัตราการเต้นของหัวใจ จังหวะการเต้น และความผิดปกติที่อาจเกี่ยวข้องกับโรคหัวใจ
   

โดยทั่วไป การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจใช้เวลาประมาณ 5-10 นาที ไม่เจ็บ ไม่มีแผล และสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติหลังตรวจเสร็จทันที

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ทำร่วมกับการตรวจหัวใจแบบอื่นได้ไหม

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) สามารถทำร่วมกับการตรวจหัวใจประเภทอื่นได้ เพื่อช่วยให้แพทย์ประเมินการทำงานของหัวใจได้ละเอียดและแม่นยำมากขึ้น โดยการตรวจที่นิยมทำร่วมกับการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจมีดังนี้

• การตรวจสมรรถภาพหัวใจขณะออกกำลังกาย (Exercise Stress Test) ผู้เข้ารับการตรวจจะถูกติดอุปกรณ์ตรวจขณะวิ่งอยู่บนสายพาน เพื่อบันทึกการทำงานของหัวใจอย่างละเอียด เหมาะกับผู้ป่วยที่มีอาการผิดปกติเมื่อออกแรงมาก
• อัลตราซาวนด์หัวใจ (Echocardiogram) ใช้ตรวจโครงสร้างหัวใจ การทำงานของลิ้นหัวใจ และประสิทธิภาพการบีบตัวของหัวใจได้ละเอียดมากกว่าการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคลิ้นหัวใจรั่ว หรือภาวะหัวใจโต
• การตรวจสวนหัวใจ (Coronary Angiogram : CAG) เป็นการตรวจหลอดเลือดหัวใจด้วยการใส่สายสวนและฉีดสารทึบรังสี เพื่อดูภาวะหลอดเลือดหัวใจตีบหรืออุดตัน มักทำในห้องสวนหัวใจ โดยเฉพาะการฉีดสีหัวใจในผู้สูงอายุ แพทย์จะประเมินโรคประจำตัวและความเสี่ยงก่อนตรวจอย่างละเอียด

ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ตัวช่วยสำคัญ คัดกรองโรคหัวใจตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) เป็นการตรวจพื้นฐานที่ช่วยประเมินการทำงานของหัวใจและคัดกรองความผิดปกติได้อย่างรวดเร็ว ทั้งภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หรือความเสี่ยงโรคหัวใจบางชนิด แม้เป็นการตรวจที่ใช้เวลาไม่นานและไม่เจ็บ แต่มีบทบาทสำคัญในการช่วยค้นหาสัญญาณเตือนของโรคหัวใจได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ทำให้สามารถวางแผนดูแลและรักษาได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น

ศูนย์หัวใจและหลอดเลือด โรงพยาบาลวิภาวดีมีบริการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) โดยทีมแพทย์เฉพาะทางด้านโรคหัวใจ พร้อมเครื่องมือทางการแพทย์ที่ได้มาตรฐาน ประเมินความผิดปกติของหัวใจได้อย่างละเอียด รวมถึงมีบริการตรวจหัวใจเพิ่มเติม เช่น อัลตราซาวนด์หัวใจ และการตรวจสมรรถภาพหัวใจ เพื่อช่วยวินิจฉัยและวางแผนดูแลสุขภาพหัวใจได้อย่างครอบคลุมในแต่ละบุคคล

• Facebook: Vibhavadi Hospital
• Line: @Vibhavadihospital
• Email: custserv@vibhavadi.com
• Tel: 02-058-1111 หรือ 02-561-1111

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ

การตรวจ EKG อันตรายไหม?

ไม่อันตราย เนื่องจากไม่มีการปล่อยกระแสไฟฟ้าเข้าสู่ร่างกาย และไม่ต้องผ่าตัดหรือฉีดยา

ต้องงดน้ำ งดอาหาร ก่อนมาตรวจ EKG ไหม?

ไม่ต้องงดน้ำ งดอาหารก่อนตรวจ EKG แต่ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน แอลกอฮอล์ก่อนตรวจ