กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง คืออะไร สาเหตุ อาการ และวิธีรักษา

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง เป็นหนึ่งในกล้ามเนื้อหัวใจผิดปกติที่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายอย่างรุนแรง หากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างถูกต้อง อาจลุกลามจนกลายเป็นภาวะหัวใจล้มเหลวที่อันตรายถึงชีวิตได้ 

การทำความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง อาการกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง สัญญาณเตือน รวมถึงแนวทางการรักษาด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ทันสมัย จึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะช่วยฟื้นฟูการทำงานของหัวใจและคืนคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ผู้ป่วยอีกครั้ง

Key Takeaways

• กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง คือภาวะที่หัวใจไม่สามารถบีบตัวหรือคลายตัวได้เต็มที่ ทำให้การสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายลดลง อาจเกิดจากโรคหัวใจ โรคเรื้อรัง หรือปัจจัยพันธุกรรม
• กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง อาการที่พบบ่อย ได้แก่ เหนื่อยง่าย หายใจลำบาก บวมตามร่างกาย หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรืออ่อนแรงจากการทำกิจกรรมประจำวัน
• กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง รักษาหายไหม? วิธีรักษากล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงเริ่มง่าย ๆ ด้วยการปรับพฤติกรรมและดูแลตัวเอง เช่น อาหารและออกกำลังกาย การใช้ยาเพื่อควบคุมอาการ และในบางกรณีอาจต้องทำหัตถการ เช่น ใส่ขดลวด ฝังเครื่องกระตุ้นหัวใจ หรือผ่าตัดหัวใจ

สารบัญบทความ

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง คืออะไร?

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงอาการเป็นอย่างไร

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง เกิดจากอะไร?

การวินิจฉัยกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง

วิธีรักษากล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง

แนวทางป้องกันกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง

ตรวจสุขภาพหัวใจ ที่โรงพยาบาลวิภาวดี

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง วินิจฉัยและรักษาได้ที่โรงพยาบาลวิภาวดี

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง คืออะไร?

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง (Cardiomyopathy หรือ Heart Failure with Reduced Ejection Fraction) คือภาวะที่กล้ามเนื้อหัวใจไม่สามารถบีบตัวหรือคลายตัวได้เต็มที่ ทำให้หัวใจสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้น้อยลง อาจเกิดจากความผิดปกติของกล้ามเนื้อหัวใจโดยตรง หรือจากโรคอื่น ๆ เช่น ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจตีบ โรคเบาหวาน หรือการติดเชื้อ

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงอาการเป็นอย่างไร

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงมักทำให้หัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้อย่างเต็มที่ ส่งผลให้เกิดอาการหลายอย่างที่สังเกตได้ หากพบกล้ามเนื้อหัวใจ อาการเหล่านี้ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที!

• เหนื่อยง่าย หายใจลำบาก และหายใจเหนื่อย โดยเฉพาะตอนออกแรงหรือเวลานอนราบ
• บวมตามร่างกาย โดยเฉพาะขา ข้อเท้า หรือหน้าท้อง
• รู้สึกอ่อนแรงหรือหมดแรง ไม่สามารถทำกิจกรรมประจำวันได้เหมือนเดิม
• หัวใจเต้นผิดจังหวะ ใจสั่น หัวใจเต้นแรงจนรู้สึกได้ เกิดจากกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงได้เช่นกัน
• อาการจุกแน่นหน้าอก หรือปวดแน่นบริเวณหน้าอก
• น้ำหนักขึ้นอย่างรวดเร็วผิดปกติ จากการคั่งของน้ำในร่างกาย
• ไอเรื้อรัง หรือมีเสมหะฟองขาวหรือชมพู
   

สังเกตได้ว่าอาการต่าง ๆ นั้นไม่ต่างกับอาการคนเป็นโรคหัวใจเลย หากมีอาการเหล่านี้ไม่ควรนิ่งนอนใจ ควรรีบพบแพทย์ทันที เพราะอาจเสี่ยงต่อภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลันหรือภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือเลือดคั่งในปอด

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง เกิดจากอะไร?

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง เกิดจากหลายสาเหตุ ทั้งโรคประจำตัว ปัจจัยพันธุกรรม และพฤติกรรมการใช้ชีวิต หากมีปัจจัยเสี่ยงหลายอย่างร่วมกัน อาจจะเร่งให้หัวใจอ่อนแรงเกิดได้เร็วขึ้น

• โรคหัวใจโดยตรง เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โรคกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ความดันโลหิตสูง หรือภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ที่ทำลายเนื้อเยื่อหัวใจ
• โรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคไทรอยด์ โรคไตเรื้อรัง
• ปัจจัยอื่น ๆ เช่น ภาวะหัวใจล้มเหลวหลังคลอด การติดเชื้อเรื้อรังหรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง การขาดสารอาหารหรือวิตามินบางชนิด
• พันธุกรรม เช่น กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงชนิดถ่ายทอดทางพันธุกรรม
• พฤติกรรมและไลฟ์สไตล์ เช่น ดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป การใช้ยา หรือสารเสพติดบางชนิด

การวินิจฉัยกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง

• การตรวจร่างกายและซักประวัติ เริ่มจากสอบถามเกี่ยวกับโรคประจำตัว พฤติกรรมการใช้ชีวิต และประวัติครอบครัวเป็นสิ่งสำคัญ และตรวจร่างกาย ฟังเสียงหัวใจและปอด ตรวจดูอาการบวมน้ำ เช่น ขา ข้อเท้า หรือหน้าท้อง และประเมินการไหลเวียนเลือด
• ตรวจเพิ่มเติมหากพบสัญญาณของกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง แพทย์จะสั่งตรวจเพิ่มเติมเพื่อยืนยันการวินิจฉัยและประเมินความรุนแรง
• อัลตราซาวนด์หัวใจ (Echocardiogram) ตรวจดูการบีบตัว ขนาดห้องหัวใจ และโครงสร้างกล้ามเนื้อหัวใจ ประเมินว่าหัวใจสูบฉีดเลือดได้เต็มที่หรือไม่ และช่วยวินิจฉัยภาวะลิ้นหัวใจรั่วที่อาจเป็นสาเหตุร่วม 
• คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) ตรวจจังหวะการเต้น ความเร็ว และความผิดปกติของไฟฟ้าหัวใจ ช่วยในการตรวจหาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ ความเสียหายของหัวใจ หรือสัญญาณการขาดเลือด
• เอกซเรย์ทรวงอกและ MRI หัวใจ ประเมินขนาดหัวใจว่ามีภาวะหัวใจโตหรือไม่ รวมถึงดูการคั่งน้ำในปอด และความเสียหายของกล้ามเนื้อหัวใจ ช่วยให้แพทย์วินิจฉัยชนิดและความรุนแรงของกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงได้แม่นยำยิ่งขึ้น
• ตรวจเลือดหา BNP หรือ NT-proBNP เป็นการวัดสารชีวเคมีบ่งชี้ภาวะหัวใจล้มเหลว และประเมินความรุนแรง

วิธีรักษากล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง วิธีรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุ ความรุนแรงของอาการ และสภาพร่างกายของผู้ป่วย โดยแพทย์มักใช้แนวทางหลายอย่างร่วมกัน ดังนี้

1. การปรับพฤติกรรมและดูแลตนเอง

การปรับพฤติกรรมเป็นขั้นตอนพื้นฐานที่ช่วยชะลอความรุนแรงของโรค และลดภาระหัวใจ การดูแลตัวเองที่สำคัญ ได้แก่

• อาหารที่ดีต่อหัวใจ เลือกรับประทานผัก ผลไม้ ปลา และธัญพืชที่ไม่ขัดสี ลดอาหารทอด อาหารมัน และอาหารรสเค็ม เพื่อควบคุมระดับโซเดียมและไขมันในเลือด ลดภาระหัวใจ
• การออกกำลังกาย เลือกทำกิจกรรมที่เหมาะสม เช่น เดินช้า ๆ ว่ายน้ำ หรือโยคะ เพื่อเสริมสร้างสมรรถภาพหัวใจโดยไม่ทำให้หัวใจทำงานหนักเกินไป
• การจัดการความเครียด ใช้วิธีผ่อนคลาย เช่น ทำสมาธิ ฟังเพลง หรือฝึกหายใจลึก ๆ เพื่อป้องกันความดันสูงและภาระต่อหัวใจ
• การพักผ่อนเพียงพอ นอนหลับให้เพียงพออย่างสม่ำเสมอ ช่วยให้หัวใจฟื้นฟูและลดอาการเหนื่อยง่าย
   

2. การใช้ยา

ยาเป็นส่วนสำคัญในการควบคุมอาการและป้องกันภาวะแทรกซ้อน การใช้ยาจะขึ้นกับสาเหตุและความรุนแรงของโรค โดยมีกลุ่มยา ดังนี้

• ยาต้านเกล็ดเลือด ลดความเสี่ยงของลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดหัวใจ
• ยาลดการบีบตัวของหัวใจ (Beta-blockers) ช่วยให้หัวใจทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น ลดการเต้นผิดจังหวะ
• ยาขยายหลอดเลือด (ACE inhibitors, ARBs) ลดความดันในหลอดเลือดและลดภาระหัวใจ
  แพทย์จะปรับชนิดและขนาดของยาให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายและโรคประจำตัวของผู้ป่วย
   

3. การสวนหัวใจ การทำบอลลูนและใส่ขดลวด

สำหรับผู้ป่วยที่มีสาเหตุกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงจากการอุดตันของหลอดเลือดหัวใจ ทางศูนย์หัวใจและหลอดเลือดอาจพิจารณาให้มีการรักษาด้วยหัตถการเพื่อให้เลือดไหลเวียนกลับมาปกติ เช่น

• การสวนหัวใจและทำบอลลูน (Angioplasty) ขยายหลอดเลือดที่ตีบตันให้เลือดไหลเวียนได้สะดวก
• การใส่ขดลวด (Stent) ค้ำหลอดเลือดไม่ให้ตีบซ้ำ
• เครื่องกระตุ้นหัวใจ (Pacemaker) หรือ ICD ช่วยควบคุมจังหวะหัวใจและป้องกันภาวะหัวใจเต้นผิดปกติรุนแรง
• ผ่าตัดหัวใจหรือเปลี่ยนหัวใจ (Heart Transplant) สำหรับผู้ป่วยที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาอื่น และมีภาวะหัวใจล้มเหลวรุนแรง
   

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับการผ่าตัดหัวใจ มีโอกาสรอดสูงไหม หาคำตอบได้ที่นี่ : ผ่าตัดหัวใจ โอกาสรอด

แนวทางป้องกันกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง

การป้องกันกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงสามารถทำได้ด้วยการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตและดูแลสุขภาพหัวใจอย่างสม่ำเสมอ การทำตามแนวทางเหล่านี้ช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคและชะลอความรุนแรงของอาการ

• ปรับพฤติกรรมการกินอาหาร เลือกกินอาหารที่ดีต่อหัวใจ เช่น ผัก ผลไม้ ปลา ลดอาหารไขมันสูง แป้ง และเค็มมาก
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ออกกำลังกายระดับเบาถึงปานกลางที่เหมาะกับร่างกาย เช่น เดิน ว่ายน้ำ หรือปั่นจักรยาน เพื่อเสริมความแข็งแรงของหัวใจและระบบไหลเวียนเลือด
• เลิกบุหรี่และลด เลี่ยงแอลกอฮอล์ การเลิกบุหรี่และลดการดื่มแอลกอฮอล์ช่วยลดความเสี่ยงต่อหลอดเลือดหัวใจและกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง
• ควบคุมโรคประจำตัว ดูแลโรคเรื้อรัง เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน หรือไขมันในเลือดสูง ให้ได้มาตรฐานตามคำแนะนำแพทย์
• ตรวจสุขภาพหัวใจเป็นประจำ การตรวจวัดความดันโลหิต คลื่นไฟฟ้าหัวใจ หรืออัลตราซาวนด์หัวใจเป็นระยะช่วยให้พบความผิดปกติแต่เนิ่น ๆ และป้องกันภาวะหัวใจล้มเหลว

ตรวจสุขภาพหัวใจ ที่โรงพยาบาลวิภาวดี

ตรวจสุขภาพหัวใจที่โรงพยาบาลวิภาวดีช่วยเฝ้าระวังและป้องกันโรคหัวใจตั้งแต่ระยะแรก บริการตรวจวินิจฉัยครบวงจร ด้วยแพทย์ผู้ชำนาญการด้านโรคหัวใจและมีประสบการณ์สูง พร้อมให้คำปรึกษา วางแผนรักษา และแนะนำแนวทางการปรับพฤติกรรมเพื่อดูแลหัวใจ การตรวจสุขภาพหัวใจอย่างสม่ำเสมอจึงช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจล้มเหลว โรคหัวใจเฉียบพลัน และภาวะแทรกซ้อนรุนแรง ทำให้ผู้ป่วยสามารถวางแผนดูแลหัวใจได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัย

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง วินิจฉัยและรักษาได้ที่โรงพยาบาลวิภาวดี

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงคือภาวะที่หัวใจไม่สามารถบีบตัวหรือคลายตัวได้เต็มที่ ทำให้เลือดสูบฉีดไปเลี้ยงร่างกายไม่เพียงพอ อาการที่สังเกตได้ เช่น เหนื่อยง่าย หายใจลำบาก บวมตามร่างกาย หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรืออ่อนแรง สามารถรักษาตั้งแต่ปรับพฤติกรรมการกินอาหารและออกกำลังกาย ใช้ยาไปจนถึงการสวนหัวใจ ใส่ขดลวด หรือผ่าตัดหัวใจในกรณีรุนแรง

หากคุณสนใจดูแลหัวใจและตรวจสุขภาพประจำปี โรงพยาบาลวิภาวดีมีบริการตรวจสุขภาพหัวใจครบวงจร พร้อมแพทย์ที่จะให้คำแนะนำและวางแผนดูแลสุขภาพหัวใจของคุณอย่างเหมาะสม มั่นใจได้ว่าการตรวจแต่ละครั้งจะช่วยเฝ้าระวัง ป้องกันโรค และสร้างความมั่นใจในการดูแลสุขภาพของคุณ

• Facebook: Vibhavadi Hospital
• Line: @Vibhavadihospital
• Email: custserv@vibhavadi.com
• Tel: 02-058-1111 หรือ 02-561-1111

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง รักษาหายไหม

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงส่วนใหญ่ไม่สามารถหายขาดได้ แต่ควบคุมอาการ ชะลอความรุนแรง และป้องกันภาวะแทรกซ้อนด้วยการปรับพฤติกรรม การใช้ยา และการรักษาเฉพาะทางในบางกรณี ผู้ป่วยที่ดูแลตัวเองอย่างเคร่งครัดสามารถมีคุณภาพชีวิตใกล้เคียงปกติได้

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง อันตรายไหม

โรคนี้อาจเป็นอันตราย หากไม่ได้รับการรักษา เพราะหัวใจทำงานไม่เต็มที่ อาจเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือเลือดคั่งในปอดได้ การรักษาและเฝ้าระวังตั้งแต่เนิ่นๆ จึงสำคัญมาก

กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง ไม่ควรกินอะไร หลีกเลี่ยงกิจกรรมอะไรบ้าง

ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง เค็มจัด และน้ำตาลมาก รวมถึงแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่ ส่วนกิจกรรมที่ห้ามคือการออกแรงเกินความสามารถ เช่น ยกของหนักหรือเล่นกีฬาหนักๆ ควรเลือกออกกำลังกายที่เหมาะสมกับสภาพร่างกาย

ตรวจสุขภาพประจำปีบ่อย ๆ ดีไหม

ควรตรวจสุขภาพหัวใจเป็นประจำ โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงหรือโรคประจำตัว การตรวจอย่างสม่ำเสมอช่วยให้พบความผิดปกติแต่เนิ่นๆ ลดความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจล้มเหลว และสามารถวางแผนรักษาหรือปรับพฤติกรรมได้ทันเวลา