พังผืดที่ไหล่ รู้ทันอาการไหล่ติด พร้อมแนวทางรักษาอย่างตรงจุด

อาการปวดลึก ๆ บริเวณข้อไหล่จนไม่สามารถยกแขนสวมเสื้อผ้า เอื้อมมือหยิบของจากที่สูง หรือแม้แต่การนอนตะแคงก็กลายเป็นความลำบาก อาจไม่ใช่เพียงการปวดกล้ามเนื้อธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณของภาวะพังผืดที่ไหล่ที่กำลังรัดตึงข้อไหล่ไว้

ภาวะไหล่ติดพังผืด หรือทางการแพทย์เรียกว่า Frozen Shoulder (Adhesive Capsulitis) เป็นความผิดปกติที่เกิดขึ้นบริเวณเนื้อเยื่อหุ้มข้อไหล่ซึ่งมีการอักเสบจนหนาตัวขึ้น การปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษาอาจทำให้สูญเสียพิสัยการเคลื่อนไหวของแขนอย่างถาวร การทำความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุและระยะของโรคจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้กลับมาเคลื่อนไหวได้อย่างอิสระอีกครั้ง

Key Takeaways

• พังผืดที่ไหล่เกิดจากการหนาตัวและตึงตัวของเยื่อหุ้มข้อไหล่ (Joint Capsule) ส่งผลให้พื้นที่ภายในข้อลดลง และทำให้การเคลื่อนไหวของข้อไหล่ติดขัดในหลายทิศทาง
• ภาวะไหล่ติดพังผืดแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะปวด ระยะไหล่ติด และระยะฟื้นตัว ซึ่งแต่ละระยะมีอาการและแนวทางการรักษาที่แตกต่างกัน
• การรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เช่น การทำกายภาพบำบัดและการยืดเหยียดข้อไหล่อย่างเหมาะสม สามารถช่วยลดอาการตึง ชะลอการเกิดพังผืด และลดโอกาสในการผ่าตัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สารบัญบทความ

โรคไหล่ติด คืออะไร

โรคไหล่ติดอาการแบ่งออกเป็นกี่ระยะ

โรคไหล่ติด เกิดจากอะไรได้บ้าง

การวินิจฉัยโรคไหล่ติด ทำได้อย่างไร

แนวทางการรักษาโรคไหล่ติด

วินิจฉัยและรักษาภาวะพังผืดที่ไหล่ครบวงจร ที่โรงพยาบาลวิภาวดี

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับพังผืดที่ไหล่

โรคไหล่ติด คืออะไร

โรคไหล่ติด (Frozen Shoulder) คือภาวะอักเสบของเนื้อเยื่อหุ้มข้อไหล่ที่หนาตัวขึ้นจนกลายเป็นพังผืดที่ไหล่รัดรอบข้อไหล่ ส่งผลให้พื้นที่ภายในข้อลดลง จึงมีอาการปวดและจำกัดการเคลื่อนไหว ทั้งการยกแขน หมุนแขน หรือเอื้อมแขนทำได้ลำบากมากขึ้นเรื่อย ๆ

ไหล่ติดพังผืดในทางการแพทย์ คือการสะสมของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่มากผิดปกติจากการอักเสบเรื้อรัง จนเกิดภาวะไหล่ติดพังผืดที่ขยับแขนไม่ได้ในหลายทิศทาง ซึ่งต่างจากภาวะ Rotator Cuff Syndrome คือ โรคเอ็นหัวไหล่อักเสบที่มักปวดเฉพาะบางท่าทาง

โรคไหล่ติดอาการแบ่งออกเป็นกี่ระยะ

ภาวะไหล่ติดพังผืด ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน แต่จะค่อย ๆ พัฒนาเป็นลำดับ โดยทั่วไปอาการไหล่ติด สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ระยะหลัก ซึ่งแต่ละระยะจะมีลักษณะอาการแตกต่างกัน ดังนี้ 

ไหล่ติดระยะแรก

เป็นระยะที่เยื่อหุ้มข้อไหล่เริ่มเกิดการอักเสบ มักมีอาการปวดไหล่อย่างชัดเจนแม้ในขณะพัก โดยเฉพาะช่วงกลางคืนหรือเวลานอนตะแคงทับด้านที่มีอาการ ในระยะนี้พังผืดที่ไหล่จะเริ่มก่อตัว ส่งผลให้การเคลื่อนไหวของแขนลดลงทีละน้อย ระยะนี้มักใช้เวลาประมาณ 2-9 เดือน 

ไหล่ติดระยะกลาง

อาการปวดจะเริ่มลดลงแต่ข้อไหล่จะติดมากขึ้น เนื่องจากพังผืดมีการหนาตัวและรัดข้อไหล่แน่นขึ้น ผู้ป่วยจะยกแขนได้ไม่สุด เอื้อมแขนไปด้านหลังลำบาก หรือทำกิจวัตรบางอย่างได้ยาก เช่น ใส่เสื้อหรือหยิบของเหนือศีรษะ ระยะนี้ถือเป็นช่วงที่อาการหัวไหล่ติดชัดเจนที่สุด และมักใช้เวลาประมาณ 4-12 เดือน 

ไหล่ติดระยะสุดท้าย

เป็นระยะที่อาการเริ่มทุเลา พังผืดที่รัดตึงข้อไหล่จะค่อย ๆ คลายตัว ทำให้การเคลื่อนไหวของแขนดีขึ้นอย่างช้า ๆ อย่างไรก็ตาม หากไม่ได้รับการรักษาหรือทำกายภาพอย่างเหมาะสม อาจต้องใช้เวลานาน 1-3 ปีจึงจะฟื้นตัว และบางรายอาจไม่สามารถกลับมายกแขนได้สุดเหมือนเดิม

โรคไหล่ติด เกิดจากอะไรได้บ้าง

ภาวะพังผืดที่ไหล่หรือโรคไหล่ติด สามารถเกิดได้จากหลายปัจจัย ซึ่งล้วนส่งผลให้เยื่อหุ้มข้อไหล่เกิดการอักเสบ หนาตัว และสูญเสียความยืดหยุ่น จนทำให้ข้อไหล่เคลื่อนไหวได้จำกัด โดยสาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่

• อุบัติเหตุบริเวณข้อไหล่ เช่น การหกล้มแล้วใช้มือค้ำ หรือภาวะหัวไหล่หลุดอาจทำให้เนื้อเยื่อรอบข้อเกิดการบาดเจ็บจนนำไปสู่การเกิดพังผืด 
• การใช้งานข้อไหล่ซ้ำ ๆ การยกของหนักหรือใช้งานไหล่ในท่าเดิมเป็นเวลานานจนเกิดอาการ ปวดไหล่ ชาปลายนิ้ว ซึ่งอาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นของการบาดเจ็บสะสม 
• การบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา กีฬาที่ต้องใช้การเหวี่ยงแขนเหนือศีรษะบ่อย ๆ เช่น เทนนิส และแบดมินตัน อาจทำให้เอ็นและเยื่อหุ้มข้อเกิดการอักเสบเรื้อรัง 
• การไม่ได้ขยับข้อไหล่เป็นเวลานาน เช่น หลังผ่าตัดที่เกิดพังผืด แผลผ่าตัดรัดรอบข้อ หรือในผู้ป่วยติดเตียงที่ข้อไหล่ไม่ได้เคลื่อนไหวต่อเนื่อง 
• ความเสื่อมตามอายุ มักพบในวัย 40-60 ปี เนื่องจากเนื้อเยื่อสูญเสียความยืดหยุ่นและเกิดผังผืด ได้ง่ายกว่าปกติ 

การวินิจฉัยโรคไหล่ติด ทำได้อย่างไร

การวินิจฉัยโรคไหล่ติด แพทย์ที่คลินิกกระดูกและข้อจะเริ่มจากการซักประวัติและตรวจร่างกาย เพื่อประเมินอาการปวด รวมถึงพิสัยการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ในทิศทางต่าง ๆ โดยตรวจทั้งการขยับแขนด้วยตนเองและการให้แพทย์ช่วยขยับ เพื่อประเมินความตึงของพังผืดที่ไหล่

ในบางกรณีอาจมีอาการชาปลายนิ้วมือร่วมด้วย ซึ่งแพทย์ต้องวินิจฉัยแยกโรคจากภาวะกระดูกคอทับเส้นประสาท นอกจากนี้อาจมีการตรวจเพิ่มเติมด้วยภาพถ่ายทางรังสี เช่น X-ray หรือ MRI เพื่อค้นหาว่า พังผืดเกิดจากอะไร และช่วยวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสมก่อนอาการเรื้อรังมากขึ้น

แนวทางการรักษาโรคไหล่ติด

โรคไหล่ติดรักษาได้หลายวิธี ขึ้นอยู่กับระยะและความรุนแรงของอาการ โดยเป้าหมายหลักคือการลดอาการปวด คลายพังผืดและฟื้นฟูการเคลื่อนไหว แนวทางการรักษาที่ใช้บ่อย ได้แก่ 

• การรักษาด้วยยา ในระยะที่มีการอักเสบและปวดมาก แพทย์อาจพิจารณาให้ยาต้านการอักเสบกลุ่ม NSAIDs เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวดและลดการอักเสบ
• กายภาพบำบัด (Physical Therapy) ถือเป็นหัวใจสำคัญของการรักษา โดยนักกายภาพบำบัดจะช่วยยืดเยื่อหุ้มข้อและเพิ่มการเคลื่อนไหวของข้อไหล่อย่างเหมาะสม รวมถึงแนะนำท่าบริหารเพื่อช่วยแก้อาการไหล่ติดด้วยตัวเองอย่างปลอดภัย
• การฉีดยาสเตียรอยด์เข้าข้อไหล่ ช่วยลดการอักเสบของเยื่อหุ้มข้อไหล่ โดยเฉพาะในระยะเริ่มต้นที่มีอาการปวดชัดเจน
• การรักษาด้วยคลื่นกระแทก (Shockwave Therapy) ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและลดความตึงของเนื้อเยื่อบริเวณข้อไหล่
• การดัดข้อไหล่ภายใต้ยาสลบ (Manipulation Under Anesthesia: MUA) แพทย์จะขยับข้อไหล่เพื่อช่วยคลายพังผืดในขณะที่ผู้ป่วยอยู่ภายใต้การดมยาสลบ
• การผ่าตัดส่องกล้อง (Arthroscopic Capsular Release) ใช้ในกรณีที่รักษาด้วยวิธีอื่นแล้วอาการไม่ดีขึ้น โดยแพทย์จะส่องกล้องเข้าไปตัดเลาะพังผืดภายในข้อไหล่ ซึ่งเป็นวิธีแผลเล็กและช่วยฟื้นตัวได้เร็วขึ้น

วินิจฉัยและรักษาภาวะพังผืดที่ไหล่ครบวงจร ที่โรงพยาบาลวิภาวดี 

ภาวะไหล่ติดพังผืดเป็นปัญหาที่ควรได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะแรก เพื่อป้องกันอาการเรื้อรังและการสูญเสียการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ โรงพยาบาลวิภาวดีมีศูนย์กระดูกและข้อที่พร้อมดูแลโดยทีมศัลยแพทย์ออร์โธปิดิกส์เฉพาะทาง ร่วมกับนักกายภาพบำบัดที่มีประสบการณ์ เพื่อวางแผนการรักษาให้เหมาะสมกับอาการของแต่ละบุคคล

คลินิกกระดูกและข้อ โรงพยาบาลวิภาวดี มีเทคโนโลยีด้านการวินิจฉัยและแนวทางการรักษาที่ครอบคลุม ตั้งแต่การทำกายภาพบำบัด การรักษาด้วยคลื่นกระแทกโดยหมอกระดูกเก่ง ๆ ไปจนถึงการผ่าตัดส่องกล้องเลาะพังผืดที่ไหล่ตามมาตรฐานทางการแพทย์ เพื่อช่วยฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของข้อไหล่และลดอาการปวดอย่างมีประสิทธิภาพ

• Facebook: Vibhavadi Hospital
• Line: @Vibhavadihospital
• Email: custserv@vibhavadi.com
• Tel: 02-058-1111 หรือ 02-561-1111

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับพังผืดที่ไหล่

โรคไหล่ติดหายเองได้ไหม?

โรคไหล่ติดอาจดีขึ้นเองได้แต่ต้องใช้เวลานาน 1-3 ปี และมักทิ้งภาวะพังผืดที่ไหล่ ทำให้ยกแขนได้ไม่สุดถาวร การพบแพทย์เพื่อรักษาจะช่วยย่นเวลาและคืนการเคลื่อนไหวได้สมบูรณ์กว่า 

การนวดแผนไทยช่วยลดพังผืดที่ไหล่ได้ไหม?

การนวดช่วยคลายกล้ามเนื้อได้บางส่วน แต่หากเป็นภาวะไหล่ติดพังผืดรุนแรง การนวดดัดดึงที่แรงเกินไปอาจทำให้เส้นเอ็นฉีกขาดหรืออักเสบหนักกว่าเดิม ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางก่อนเสมอ