วัคซีนไข้เหลืองมีความสำคัญต่อการเดินทางอย่างไร? รู้ก่อนฉีดวัคซีน

  • ทำไมต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองก่อนเดินทางไปต่างประเทศ การฉีดวัคซีนไข้เหลืองเป็นข้อบังคับสำคัญตามกฎอนามัยระหว่างประเทศ (WHO) สำหรับผู้ที่จะเดินทางเข้าสู่ประเทศในทวีปแอฟริกาและอเมริกาใต้ เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของโรคที่มีอันตรายถึงแก่ชีวิต
  • การเตรียมตัวก่อนรับวัคซีน เริ่มจากการนัดหมายและวางแผนล่วงหน้า เตรียมพาสปอร์ตเล่มจริง มาด้วยทุกครั้ง ควรพักผ่อนให้เพียงพอ แจ้งประวัติการแพ้ยาให้เจ้าหน้าที่ทราบ และหากมีการฉีดวัคซีนชนิดเชื้อเป็นตัวอื่นๆ มาก่อนหน้า ต้องเว้นระยะห่างอย่างน้อย 28 วัน 
  • วิธีดูแลตัวเองหลังรับวัคซีนไข้เหลือง ควรนั่งพักอย่างน้อย 30 นาที เพื่อเฝ้าระวังอาการ ดูแลตำแหน่งที่ฉีดวัคซีน ห้ามการนวด คลึง หรือเกาบริเวณดังกล่าวโดยเด็ดขาด พักผ่อนให้เพียงพอและงดกิจกรรมที่ใช้แรงหนักเป็นเวลา 1-2 วัน หากมีอาการแพ้รุนแรงควรรีบพบแพทย์ทันที

วัคซีนไข้เหลืองสำคัญต่อการเดินทางในบางพื้นที่ โดยเฉพาะแถบแอฟริกาและอเมริกาใต้ ซึ่งเป็นข้อบังคับตามกฎของ WHO พร้อมกับพกสมุดเล่มเหลืองเมื่อไปที่นั้นๆ ให้พร้อมก่อนออกเดินทาง นอกจากเตรียมสัมภาระแล้ว ก็ต้องเตรียมฉีดวัคซีนให้พร้อมก่อนออกเดินทางเช่นกัน บทความนี้จะบอกว่าวัคซีนไข้เหลืองมีความสำคัญต่อการเดินทางอย่างไร และวิธีดูแลหลังจากฉีดวัคซีน

 

ทำไมต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองก่อนเดินทางไปต่างประเทศ

 

ทำไมต้องฉีดวัคซีนไข้เหลืองก่อนเดินทางไปต่างประเทศ

การฉีดวัคซีนไข้เหลืองเป็นข้อบังคับสำคัญตามกฎอนามัยระหว่างประเทศ (WHO) สำหรับผู้ที่จะเดินทางเข้าสู่ประเทศในทวีปแอฟริกาและอเมริกาใต้ เพื่อสกัดกั้นการแพร่ระบาดของโรคที่มีอันตรายถึงแก่ชีวิต โดยผู้เดินทางจำเป็นต้องมีสมุดรับรองการฉีดวัคซีน (Yellow Card) เป็นหลักฐานยืนยัน และต้องเข้ารับการฉีดล่วงหน้าอย่างน้อย 10 วัน ก่อนออกเดินทาง เพื่อให้ร่างกายมีเวลาเพียงพอในการสร้างภูมิคุ้มกันให้พร้อมสำหรับการป้องกันโรคไข้เหลือง

ประเทศที่ต้องฉีดวัคซีนไข้เหลือง มีที่ไหนบ้าง

ประเทศในทวีปแอฟริกา

  • แองโกลา
  • เบนิน
  • บูร์กินาฟาโซ
  • บุรุนดี
  • แคเมอรูน
  • สาธารณรัฐแอฟริกากลาง
  • ชาด
  • คองโก
  • โกตดิวัวร์
  • เอธิโอเปีย
  • กาบอง
  • แกมเบีย
  • กานา
  • กีนี
  • กินีบิสเซา
  • อิเควทอเรียลกินี
  • เคนยา
  • ไลบีเรีย
  • มาลี
  • มอริเตเนีย
  • ไนเจอร์
  • ไนจีเรีย
  • เซเนกัล
  • เซียร์ราลีโอน
  • ซูดาน
  • เซาท์ซูดาน
  • โตโก
  • ยูกันดา 
  • สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (DR Congo)

ประเทศในทวีปอเมริกาใต้/กลาง

  • อาร์เจนตินา
  • บราซิล
  • โบลิเวีย
  • โคลอมเบีย
  • เอกวาดอร์
  • กายอานา
  • เฟรนช์เกียนา (เกียนาฝรั่งเศส)
  • ปานามา
  • เปรู
  • เวเนซูเอลา
  • ซูรินาเม
  • ตรินิแดดและโตเบโก
  • ปารากวัย

 

การเตรียมตัวก่อนรับวัคซีน ควรทำอะไรบ้าง

 

การเตรียมตัวก่อนรับวัคซีน ควรทำอะไรบ้าง

  • การนัดหมายและวางแผน ควรทำการนัดหมายล่วงหน้า และเข้ารับการฉีดอย่างน้อย 10-14 วัน ก่อนออกเดินทางเพื่อให้ภูมิคุ้มกันก่อตัวและเอกสารมีผลบังคับใช้
  • เอกสารที่ต้องใช้ ต้องเตรียมพาสปอร์ตเล่มจริง (Passport) มาด้วยทุกครั้งเพื่อใช้ในการออกสมุดรับรองการฉีดวัคซีน (Yellow Card)
  • การเตรียมร่างกายและข้อมูลสุขภาพ ควรพักผ่อนให้เพียงพอ พร้อมทั้งแจ้งประวัติการแพ้ยาหรือปัญหาสุขภาพให้เจ้าหน้าที่ทราบอย่างละเอียด
  • การเว้นระยะห่างของวัคซีน หากมีการฉีดวัคซีนชนิดเชื้อเป็นตัวอื่นๆ มาก่อนหน้า ต้องเว้นระยะห่างอย่างน้อย 28 วัน ก่อนจะเข้ารับการฉีดวัคซีนไข้เหลือง

อาการหลังได้รับวัคซีนเป็นอย่างไร

  • ไข้ต่ำๆ
  • ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
  • อ่อนเพลีย
  • ปวดศีรษะ
  • ปวด บวม แดง บริเวณที่ฉีด
  • ในบางคนอาจมีอาการแพ้เป็นผื่นลมพิษ หน้าบวม หลอดลมตีบ
  • ในบางคนอาจมีผลข้างเคียงต่อระบบประสาท เช่น สมองอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ
  • บางคนอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตจากการที่อวัยวะต่างๆ ทำงานผิดปกติหลังได้รับวัคซีน

 

วิธีดูแลตัวเองหลังรับวัคซีนไข้เหลือง

 

วิธีดูแลตัวเองหลังรับวัคซีนไข้เหลือง

  1. ควรนั่งพักอย่างน้อย 30 นาที เพื่อเฝ้าระวังอาการแพ้อย่างรุนแรง (Anaphylaxis) ที่อาจเกิดอาการหลังฉีดวัคซีนไข้เหลืองทันทีแม้จะมีโอกาสพบน้อยมากก็ตาม
  2. การดูแลตำแหน่งที่ฉีดวัคซีน หากมีอาการปวด บวม หรือแดงร้อน ให้ใช้ผ้าเย็นประคบเพื่อบรรเทาอาการ โดยห้ามการนวด คลึง หรือเกาบริเวณดังกล่าวโดยเด็ดขาด
  3. การบรรเทาอาการข้างเคียงด้วยยา หากมีไข้ ปวดศีรษะ หรือปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ซึ่งมักพบได้ในช่วง 5-10 วันหลังฉีด สามารถรับประทานยาพาราเซตามอลเพื่อบรรเทาอาการได้
  4. พักผ่อน ควรพักผ่อนให้เพียงพอและงดกิจกรรมที่ต้องออกกำลังกายหรือใช้แรงหนักเป็นเวลา 1-2 วัน 
  5. หากมีอาการแพ้รุนแรง เช่น หายใจลำบาก แน่นหน้าอก ผื่นลมพิษลามทั่วตัว หน้าหรือปากบวม และเวียนศีรษะอย่างมาก ควรรีบพบแพทย์ทันที
  6. การจัดการเอกสารสำคัญ เก็บสมุดเล่มเหลือง (ICVP) ไว้เพื่อใช้เป็นหลักฐานสำคัญในการเดินทาง โดยวัคซีนจะเริ่มมีผลคุ้มกันหลังจากฉีดไปแล้ว 10 วัน และให้การคุ้มครองไปตลอดชีวิต

สมุดรับรองวัคซีนไข้เหลือง (Yellow Book) คืออะไร

สมุดรับรองวัคซีนไข้เหลือง (Yellow Card) คือ เอกสารใบรับรองวัคซีนไข้เหลืองในระดับสากล หรือที่เรียกอย่างเป็นทางการว่า International Certificate of Vaccination or Prophylaxis (ICVP) โดยจะออกให้โดยสถานพยาบาลที่ได้รับการรับรองจากกระทรวงสาธารณสุขตามมาตรฐานขององค์การอนามัยโลก (WHO) เอกสารฉบับนี้ถือเป็นหลักฐานที่จำเป็นต้องใช้ประกอบการยื่นขอวีซ่าและการแสดงต่อเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองเพื่อเดินทางเข้าสู่ประเทศในเขตติดโรคหรือพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูง

ฉีดวัคซีนไข้เหลืองที่โรงพยาบาลวิภาวดี

สำหรับใครที่กำลังตัดสินใจไปยังทวีปอเมริกาใต้หรือแอฟริกากลาง เพื่อท่องเที่ยวหรือทำงาน และอาจสงสัยว่าวัคซีนไข้เหลืองมีความสำคัญต่อการเดินทางอย่างไร สามารถปรึกษาเรื่องฉีดวัคซีนไข้เหลืองได้ที่โรงพยาบาลวิภาวดี เพราะที่นี่พร้อมด้วยแพทย์ผู้ชำนาญการคอยให้คำแนะนำตั้งแต่ก่อนฉีด ไปจนถึงการดูแลหลังฉีดวัคซีน เพื่อให้การเดินทางเป็นไปอย่างปลอดภัย ราบรื่น

สรุป

หลายคนอาจสงสัยว่าวัคซีนไข้เหลืองมีความสำคัญต่อการเดินทางอย่างไร? คำตอบคือการฉีดวัคซีนไข้เหลืองเป็นข้อบังคับตามกฎอนามัยระหว่างประเทศ (WHO) สำหรับผู้ที่จะเดินทางเข้าสู่พื้นที่เสี่ยงในทวีปแอฟริกาและอเมริกาใต้ เพื่อป้องกันโรคอันตรายและใช้ประกอบการขอวีซ่าผ่านสมุดเล่มเหลือง (ICVP) ที่มีอายุคุ้มครองตลอดชีพ ผู้เดินทางควรเตรียมพาสปอร์ตเล่มจริงเพื่อรับบริการและฉีดล่วงหน้าอย่างน้อย 10-14 วันเพื่อให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันได้ทัน เพื่อให้การเดินทางเป็นไปอย่างปลอดภัยและถูกกฎระเบียบระหว่างประเทศ

ใครที่กำลังมีแผนเดินทางต่างประเทศที่เป็นกลุ่มเสี่ยงต่อโรคไข้เหลือง แนะนำว่าควรวางแผนเรื่องวัคซีนไข้เหลือง เพื่อให้เราสามารถเดินทางเข้าประเทศกลุ่มนี้ได้อย่างราบรื่น โดยสามารถปรึกษา นัดหมายก่อนฉีดวัคซีนที่โรงพยาบาลวิภาวดี เพราะที่นี่พร้อมให้คำปรึกษาตั้งแต่ก่อนฉีด ไปจนถึงการดูแลหลังรับวัคซีน เพื่อให้มีสุขภาพที่แข็งแรงตลอดทริป


FAQ

ผลข้างเคียงหลังฉีดวัคซีนไข้เหลืองมักปรากฏในช่วง 2-3 วันแรกจนถึง 1 สัปดาห์ โดยอาการทั่วไป เช่น ไข้ต่ำ ปวดเมื่อย หรือปวดบริเวณที่ฉีด สามารถหายเองได้ตามปกติ อย่างไรก็ตาม แม้ผลข้างเคียงรุนแรงจะพบได้น้อยมาก แต่หากท่านมีไข้สูงต่อเนื่องเกิน 2-3 วัน หรือมีอาการผิดปกติที่รุนแรงกว่าปกติ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

หากมีอาการไข้สูงหลังรับวัคซีนไข้เหลือง แนะนำให้รับประทานยาพาราเซตามอล เช็ดตัวด้วยน้ำอุณหภูมิห้อง และพักผ่อนให้เพียงพอ ซึ่งโดยปกติอาการจะดีขึ้นเองภายใน 2-3 วัน แต่หากไข้ยังสูงต่อเนื่องไม่ลดลงภายใน 48 ชั่วโมง หรือเริ่มมีสัญญาณการแพ้รุนแรง เช่น แน่นหน้าอกหรือหายใจติดขัด ต้องรีบไปพบแพทย์โดยด่วน

ตามข้อกำหนดขององค์การอนามัยโลก (WHO) การฉีดวัคซีนไข้เหลืองเพียง 1 เข็ม สามารถสร้างภูมิคุ้มกันที่คุ้มครองร่างกายได้ตลอดชีวิต โดยไม่จำเป็นต้องฉีดกระตุ้นซ้ำอีก ทั้งนี้ร่างกายจะเริ่มสร้างภูมิคุ้มกันจนได้ผล หลังจากฉีดไปแล้ว 10 วัน

ไม่สามารถเดินทางได้ทันที เนื่องจากตามกฎอนามัยระหว่างประเทศ วัคซีนไข้เหลืองจะมีผลคุ้มครองทางกฎหมายก็ต่อเมื่อฉีดมาแล้วอย่างน้อย 10 วัน ดังนั้นผู้เดินทางจำเป็นต้องวางแผนเข้ารับการฉีดล่วงหน้าประมาณ 10-14 วัน ก่อนออกเดินทางไปยังพื้นที่เสี่ยง เพื่อให้ร่างกายมีเวลาสร้างภูมิคุ้มกันที่เพียงพอ

บทความที่เกี่ยวข้อง