กระดูกสันหลังยุบ คืออะไร? เช็กสาเหตุอาการปวดหลังที่ต้องระวัง

อาการปวดหลังในผู้สูงอายุหรือผู้ที่ประสบอุบัติเหตุรุนแรงมักถูกมองข้ามว่าเป็นเพียงอาการกล้ามเนื้ออักเสบธรรมดา แต่ในความเป็นจริงอาการปวดที่เกิดขึ้นอาจเป็นสัญญาณเตือนของภาวะกระดูกสันหลังยุบ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อแนวแกนกลางของร่างกายและความมั่นคงของกระดูกหลัง

ภาวะกระดูกสันหลังยุบไม่เพียงแต่ทำให้รู้สึกเจ็บปวดรุนแรง แต่ยังนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางสรีระ เช่น หลังโก่งงอ หรือส่วนสูงที่ลดลง การทำความเข้าใจว่าสาเหตุของกระดูกสันหลังยุบเกิดจากอะไร จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการเข้ารับการวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงที เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายกว่าเดิม

Key Takeaways

• กระดูกสันหลังยุบ คือภาวะที่ตัวกระดูกสันหลังเกิดการแตกหักและทรุดตัวลง ทำให้ความสูงของข้อกระดูกลดลงและเสียสมดุล
• สาเหตุหลักมักเกิดจากโรคกระดูกพรุน (Osteoporosis) ในผู้สูงอายุ และอุบัติเหตุรุนแรง เช่น การตกจากที่สูง เป็นต้น
• อาการเด่นชัดคืออาการปวดหลังเฉียบพลันเมื่อมีการขยับตัว หลังเริ่มโก่งงอและส่วนสูงลดลงมากกว่า 2-3 เซนติเมตร
• การรักษามีทั้งแบบไม่ผ่าตัด เช่น การใช้เสื้อพยุงหลัง การทำกายภาพบำบัด และการผ่าตัดแผลเล็กโดยการฉีดซีเมนต์เสริมกระดูก

สารบัญบทความ

ภาวะกระดูกสันหลังยุบ คืออะไร

ภาวะกระดูกสันหลังยุบ อาการเป็นอย่างไร

ภาวะกระดูกสันหลังยุบ เกิดจากอะไร

ใครเสี่ยงมีภาวะกระดูกสันหลังยุบบ้าง

แนวทางการวินิจฉัยภาวะกระดูกสันหลังยุบ ทำได้อย่างไร

แนวทางการรักษาภาวะกระดูกสันหลังยุบ ทำได้อย่างไร

ป้องกันภาวะกระดูกสันหลังยุบ ทำได้อย่างไร

กระดูกสันหลังยุบ ภาวะปวดหลังเฉียบพลัน ที่ต้องระมัดระวัง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกระดูกสันหลังยุบ

ภาวะกระดูกสันหลังยุบ คืออะไร

กระดูกสันหลังยุบ คือภาวะที่เกิดความเสียหายบริเวณส่วนหน้าของตัวกระดูกสันหลัง จนทำให้เนื้อกระดูกยุบตัวลงมามากกว่าปกติ ซึ่งในทางการแพทย์จะเรียกว่า Compression Fracture มักเกิดขึ้นบริเวณกระดูกสันหลังระดับเอวตอนบนหรือระดับอกตอนล่าง ซึ่งเป็นส่วนที่ต้องรับน้ำหนักตัวและมีการเคลื่อนไหวมาก เมื่อตัวกระดูกยุบลงจะส่งผลให้แนวกระดูกหลังผิดรูปไปจากเดิม

ความเกี่ยวเนื่องระหว่างภาวะกระดูกสันหลังยุบและโรคกระดูกพรุนนั้นมีความสำคัญมาก เพราะเป็นโรคที่ส่งผลต่อความหนาแน่นของมวลกระดูกและโครงสร้างภายในกระดูก ทำให้กระดูกเปราะบางและแตกหักได้ง่ายแม้ได้รับแรงกระแทกเพียงเล็กน้อย เช่น การไอ จาม หรือการลุกนั่งผิดจังหวะ ซึ่งหากไม่ได้รับการตรวจวินิจฉัยว่าโรคกระดูกพรุนคือสาเหตุที่แท้จริงหรือไม่ มวลกระดูกที่อ่อนแอนี้จะทำให้ปัญหา Compression Fracture คือสิ่งที่ตามมาอย่างแน่นอน

ภาวะกระดูกสันหลังยุบ อาการเป็นอย่างไร

กระดูกสันหลังยุบ อาการในระยะแรกอาจไม่แสดงผลชัดเจนหากเป็นการยุบตัวเพียงเล็กน้อย แต่เมื่อมีการทรุดตัวมากขึ้น ร่างกายจะส่งสัญญาณเตือนดังนี้

• อาการปวดหลังเฉียบพลัน รู้สึกปวดรุนแรงบริเวณกลางหลังเมื่อมีการเปลี่ยนท่าทาง เช่น ลุกจากที่นอน หรือยืนนาน ๆ แต่อาการอาจทุเลาลงเมื่อนอนพัก
• รูปร่างเปลี่ยนไป มีลักษณะหลังค่อมโก่งมากขึ้นเนื่องจากส่วนหน้าของกระดูกทรุดลงแต่ส่วนหลังยังคงเดิม
• ส่วนสูงลดลง สังเกตได้จากการวัดส่วนสูงที่ลดลงจากเดิมอย่างมีนัยสำคัญ
• อาการทางระบบประสาท ในกรณีที่กระดูกยุบตัวมากจนไปเบียดทับช่องไขสันหลัง อาจพบอาการชาหรืออ่อนแรงที่ขา ซึ่งต้องแยกแยะจากภาวะโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบหรือหมอนรองกระดูกคอทับเส้นประสาทด้วย

ภาวะกระดูกสันหลังยุบ เกิดจากอะไร

สาเหตุของภาวะกระดูกสันหลังยุบเกิดจากอะไรบ้างนั้น สามารถจำแนกปัจจัยหลักออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ดังนี้

• ต้นเหตุจากโรคกระดูกพรุน (Osteoporotic Fracture) เป็นสาเหตุที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะสตรีวัยหมดประจำเดือน มวลกระดูกที่บางลงทำให้กระดูกไม่สามารถรองรับแรงกดทับตามปกติได้
• กระดูกสันหลังยุบจากอุบัติเหตุ (Traumatic Fracture) เกิดจากแรงกระแทกมหาศาลที่กระทำต่อกระดูกหลังโดยตรง เช่น การตกจากที่สูงในท่าก้นกระแทก อุบัติเหตุทางรถยนต์ หรือการเล่นกีฬาที่มีการปะทะรุนแรง
• สาเหตุอื่น ๆ เช่น การแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งมายังกระดูกสันหลัง (Pathologic Fracture) หรือการได้รับยาสเตียรอยด์เป็นเวลานานจนทำให้กระดูกอ่อนแอ ไปจนถึงการใช้ยาบางชนิด
   

นอกจากนี้ ในรายที่เป็นโรคกระดูกสันหลังเสื่อมร่วมด้วย จะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดความเสียหายของโครงสร้างแกนกลางร่างกายได้ง่ายขึ้น

ใครเสี่ยงมีภาวะกระดูกสันหลังยุบบ้าง

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้คนส่วนใหญ่มีแนวโน้มจะเผชิญกับภาวะกระดูกสันหลังยุบ ประกอบด้วยหลายปัจจัย ได้แก่

• ผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้หญิงที่มีอายุมากกว่า 50 ปี เนื่องจากฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลงส่งผลต่อมวลกระดูกโดยตรง
• ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคกระดูกพรุน พันธุกรรมมีส่วนสำคัญต่อความแข็งแรงของมวลกระดูก
• ผู้ที่มีน้ำหนักตัวน้อยเกินไป หรือมีโครงร่างเล็ก ทำให้มีมวลกระดูกหนาแน่นน้อย
• ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมากหรือเป็นโรคอ้วน จะทำให้กระดูกหลังต้องทำงานหนักเพื่อรองรับน้ำหนักตัวมากเกินไป ทำให้เสี่ยงต่อภาวะกระดูกสันหลังยุบได้ง่าย
• ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์จัด หรือขาดการออกกำลังกาย
• ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหารที่ทำให้การดูดซึมแคลเซียมหรือวิตามินดีผิดปกติ หรือเป็นคนหลังค่อม ทำให้กระดูกสันหลังได้รับแรงกดทับมากกว่าคนที่กระดูกหลังปกติ
   

หากมีอาการปวดร้าวลงแขนร่วมด้วย อาจต้องตรวจสอบว่าเป็นหมอนรองกระดูกคอทับเส้นประสาทหรือกระดูกคอทับเส้นประสาทหรือไม่ ซึ่งมีความเสี่ยงในกลุ่มผู้สูงอายุเช่นกัน

แนวทางการวินิจฉัยภาวะกระดูกสันหลังยุบ ทำได้อย่างไร

การวินิจฉัยเริ่มต้นจากการซักประวัติอุบัติเหตุและตรวจร่างกายอย่างละเอียดโดยศัลยแพทย์จากสถานพยาบาลที่ให้บริการ โรงพยาบาลหรือคลินิกกระดูกและข้อ โดยมีขั้นตอนประกอบดังนี้

• ตรวจภาพเอกซเรย์ (X-ray) เพื่อดูการเรียงตัวและรูปร่างของกระดูกสันหลังว่ามีการยุบตัวหรือผิดรูปหรือไม่
• การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) มีความสำคัญมากในการแยกแยะว่าเป็นการยุบตัวใหม่หรือเก่า ดูว่ามีการกดทับเส้นประสาทหรือไม่ หากมีจริง ๆ ก็จะสามารถหาสาเหตุต่อได้ว่ากระดูกทับเส้นเกิดจากอะไร
• การตรวจความหนาแน่นของมวลกระดูก (Bone Mineral Density หรือ BMD) เพื่อประเมินระดับความรุนแรงของโรคกระดูกพรุน
• คอมพิวเตอร์โทโมกราฟี (CT Scan) ช่วยให้เห็นรายละเอียดการแตกหักของกระดูกที่เป็นชิ้นส่วนเล็ก ๆ ได้ชัดเจนกว่าเอกซเรย์ธรรมดา

แนวทางการรักษาภาวะกระดูกสันหลังยุบ ทำได้อย่างไร

การรักษากระดูกสันหลังยุบมีเป้าหมายเพื่อลดความเจ็บปวด เสริมความมั่นคงให้กระดูก และป้องกันการผิดรูปของกระดูกในอนาคต โดยมีแนวทางดังนี้

• การรักษาแบบประคับประคอง (Palliative Care) เหมาะสำหรับผู้ที่กระดูกยุบไม่มากและไม่มีอาการทางระบบประสาท โดยมีการใช้ยาแก้ปวด การใส่อุปกรณ์พยุงหลัง (Spinal Brace) และการทำกระดูกสันหลังยุบกายภาพเพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้อหลังให้แข็งแรง
• การฉีดซีเมนต์เสริมกระดูก (Vertebroplasty) เป็นการรักษาแผลเล็กโดยการฉีดสารเมทิลเมทาคริเลต (PMMA) เข้าไปในตัวกระดูกที่ยุบเพื่อสร้างความมั่นคง ช่วยลดอาการปวดได้อย่างรวดเร็ว
• การทำบอลลูนและฉีดซีเมนต์ (Kyphoplasty) เป็นการรักษากระดูกสันหลังยุบที่ต่อยอดมาจาก Vertebroplasty โดยจะเป็นวิธีแบบใช้เข็มขนาดเล็กสอดเข้าไป แล้วใส่บอลลูนเข้าไปเพื่อยกกระดูกให้คืนรูป จากนั้นจึงฉีดซีเมนต์เสริมกระดูกเพิ่มเติมอีกต่อหนึ่ง
• การผ่าตัดใส่เหล็กดามกระดูกสันหลัง (Spinal Instrumentation) ในกรณีที่มีความไม่มั่นคงของกระดูกสันหลังมากหรือมีการกดทับเส้นประสาท แพทย์อาจพิจารณาผ่าตัดกระดูกสันหลังเพื่อยึดตรึงกระดูกให้เข้าที่
   

ในบางกรณีอาจต้องมีการฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง ผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นอาจมีเพียงอาการปวดบวมเล็กน้อยชั่วคราวแต่ช่วยลดการอักเสบได้ดี และหากมีปัญหาหมอนรองกระดูกร่วมด้วยอาจพิจารณาผ่าตัดหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทตามดุลยพินิจของแพทย์

ป้องกันภาวะกระดูกสันหลังยุบ ทำได้อย่างไร

การดูแลสุขภาพกระดูกตั้งแต่เนิ่น ๆ คือวิธีป้องกันที่เหมาะสมและถูกจุด

• รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมสูงและวิตามินดีอย่างเพียงพอ เพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของมวลกระดูก
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ โดยเฉพาะการออกกำลังกายแบบที่มีแรงต้านหรือการลงน้ำหนักเพื่อกระตุ้นการสร้างกระดูก
• งดการสูบบุหรี่และลดการดื่มแอลกอฮอล์ เนื่องจากสารเหล่านี้ส่งผลเสียต่อกระบวนการสร้างเซลล์กระดูก
• ปรับปรุงสภาพแวดล้อมในบ้านเพื่อป้องกันการหกล้ม โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มักเสี่ยงต่อปัญหากระดูกเสื่อมในผู้สูงอายุ ต้องรักษาและป้องกันตามอาการ
• ตรวจสุขภาพมวลกระดูกเป็นประจำเพื่อประเมินความเสี่ยงและหาวิธีดูแลโรคกระดูกพรุน รักษาได้อย่างเหมาะสม

กระดูกสันหลังยุบ ภาวะปวดหลังเฉียบพลัน ที่ต้องระมัดระวัง

กระดูกสันหลังยุบเป็นภาวะที่ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อการเคลื่อนไหวและคุณภาพชีวิต แต่หากตรวจพบไวและได้รับการรักษาที่ถูกต้องก็สามารถลดความเสี่ยงต่อการเป็นทุพพลภาพได้ การสังเกตสัญญาณเตือน เช่น อาการปวดหลังเฉียบพลันหลังหกล้ม หรือหลังที่เริ่มโก่งงอ คือกุญแจสำคัญในการเข้าสู่กระบวนการรักษาที่เหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นการใช้ยา การทำกายภาพบำบัด หรือการผ่าตัดตามความเหมาะสมของสภาพร่างกายแต่ละบุคคล

โรงพยาบาลวิภาวดี เราพร้อมบริการโดยทีมศัลยแพทย์กระดูกและข้อที่ชำนาญด้านโรคเกี่ยวกับกระดูกสันหลังโดยเฉพาะ ด้วยเทคโนโลยีการวินิจฉัยที่แม่นยำและการผ่าตัดเพื่อรักษาภาวะกระดูกสันหลังทรุดตัว เราให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูสมรรถภาพหลังการรักษาอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาเคลื่อนไหวได้อย่างเต็มที่อีกครั้ง ภายใต้มาตรฐานการดูแลที่เน้นให้เกิดความเสี่ยงน้อยและมีประสิทธิภาพจริง

• Facebook: Vibhavadi Hospital
• Line: @Vibhavadihospital
• Email: custserv@vibhavadi.com
• Tel: 02-561-1111 หรือ 02-581-1111