Key Takeaway
ในช่วงฤดูร้อน อุณหภูมิที่สูงขึ้นอาจส่งผลต่อสุขภาพได้มากกว่าที่คิด เนื่องจากอากาศร้อนสามารถกระทบกระเทือนร่างกายในหลายด้าน หลายโรคมีแนวโน้มเกิดขึ้นบ่อยในช่วงเวลานี้ ดังนั้นมาทำความรู้จักกับโรคที่มากับหน้าร้อน พร้อมอาการ วิธีป้องกัน และแนวทางการรักษาที่ควรรู้ เพื่อเตรียมตัวรับมือและดูแลสุขภาพในช่วงหน้าร้อนให้ดีที่สุด
/Apr%20Article%2012%20(%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%20%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%20%E0%B8%A1%E0%B8%B2%20%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%20%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%20%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99)/Vibhavadi-Hospital---Apr--12-02.jpg)
โรคที่มากับหน้าร้อนมักเกี่ยวข้องกับอุณหภูมิที่สูงและความร้อนจัด ซึ่งมีผลกระทบต่อระบบต่างๆ ของร่างกาย โดยร่างกายจะต้องทำงานหนักขึ้นในการควบคุมอุณหภูมิภายในให้คงที่ การรับความร้อนมากเกินไปอาจทำให้ร่างกายไม่สามารถควบคุมอุณหภูมิได้ดี จึงเกิดอาการต่างๆ ที่อาจนำไปสู่โรคที่มีความรุนแรงได้
/Apr%20Article%2012%20(%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%20%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%20%E0%B8%A1%E0%B8%B2%20%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%20%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%20%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99)/Vibhavadi-Hospital---Apr--12-03.jpg)
โดยส่วนใหญ่ กลุ่มคนที่เสี่ยงต่อการเป็นโรคฤดูร้อนอาจเกิดจากการที่ร่างกายไม่สามารถปรับตัวต่อความร้อนได้ดี หรือมีปัจจัยเสี่ยงจากสภาพร่างกายที่อ่อนแอ ได้แก่
/Apr%20Article%2012%20(%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%20%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%20%E0%B8%A1%E0%B8%B2%20%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%20%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%20%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99)/Vibhavadi-Hospital---Apr--12-04.jpg)
โรคหน้าร้อนที่มักพบล้วนเกิดจากการสัมผัสกับอุณหภูมิสูงและสภาพแวดล้อมที่ร้อนจัด โดยแต่ละโรคมีอาการและวิธีป้องกันที่แตกต่างกันไป เช่น
โรคผื่นร้อนที่มากับหน้าร้อน (Heat Rash) หรือ "ผื่นเหงื่อออก" เกิดจากการที่เหงื่อไม่สามารถระเหยออกจากผิวหนังได้ เนื่องจากรูขุมขนอุดตัน ทำให้เหงื่อสะสมอยู่ในผิวหนังชั้นบน ส่งผลให้เกิดการอักเสบและระคายเคือง ผื่นมักปรากฏเป็นจุดเล็กๆ หรือตุ่มใสที่มีสีแดงหรือชมพู มักพบในบริเวณที่มีการเสียดสีหรืออับชื้น เช่น ใต้อก รักแร้ ขาหนีบ หรือหลัง โรคนี้มักเกิดขึ้นในช่วงอากาศร้อนและชื้น
ตะคริวจากความร้อน (Heat Cramps) เป็นหนึ่งในโรคที่เกิดขึ้นในฤดูร้อน ซึ่งเกิดจากการสูญเสียเกลือแร่ผ่านเหงื่อ ทำให้กล้ามเนื้อเกิดการหดเกร็งและปวด โดยมักเกิดขึ้นเมื่อร่างกายสูญเสียของเหลวและเกลือแร่จากการเหงื่อออกมากเกินไปในช่วงที่มีอากาศร้อน
อาการหน้ามืดจากอากาศร้อน (Heat Syncope) หรือภาวะเป็นลมหรือเวียนศีรษะจากความร้อน มักเกิดจากการยืนในที่ร้อนเป็นเวลานาน หรือการเปลี่ยนท่าทางอย่างรวดเร็ว ซึ่งทำให้การไหลเวียนของเลือดไม่เพียงพอและทำให้สมองขาดออกซิเจน ส่งผลให้เกิดอาการหน้ามืดหรือเป็นลมได้ในขณะที่อากาศร้อน ซึ่งเป็นหนึ่งในโรคหน้าร้อนที่ควรระวัง โดยเฉพาะในสภาพอากาศที่มีอุณหภูมิสูง
โรคกล้ามเนื้อสลายในฤดูร้อน (Rhabdomyolysis) เป็นภาวะที่กล้ามเนื้อเกิดการแตกตัวและปล่อยสารพิษ เช่น ครีเอตินิน (creatinine) และไมโอโกลบิน (myoglobin) เข้าสู่กระแสเลือด ซึ่งสารเหล่านี้สามารถทำให้เกิดอันตรายต่อไตและทำให้ไตทำงานผิดปกติ อาการหลักที่พบได้แก่ อาการปวดกล้ามเนื้อ บวม และปัสสาวะเป็นสีเข้ม เป็นโรคที่มากับหน้าร้อนที่เมื่อร่างกายได้รับความร้อนมากเกินไป จนอาจทำให้กล้ามเนื้อเกิดการสลายตัวได้
โรคเพลียแดด (Heat Exhaustion) เกิดจากการสูญเสียน้ำและเกลือแร่จากเหงื่อออกมากเกินไปในสภาพอากาศร้อน ทำให้ร่างกายขาดสมดุลของน้ำและเกลือแร่ ส่งผลให้เกิดอาการอ่อนล้า เหนื่อยล้า และอาจมีอาการอื่นๆ เช่น วิงเวียนศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน หรือเหงื่อออกมากผิดปกติ ภาวะนี้หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีอาจพัฒนาไปสู่ภาวะความร้อนสูง (Heat Stroke) ที่อันตรายได้ ซึ่งเป็นหนึ่งในโรคที่มากับหน้าร้อนที่ต้องระวัง
/Apr%20Article%2012%20(%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%20%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%20%E0%B8%A1%E0%B8%B2%20%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%20%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%20%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99)/Vibhavadi-Hospital---Apr--12-05.jpg)
ฮีทสโตรก (Heat Stroke) หรือโรคลมแดดในหน้าร้อน เป็นภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายไม่สามารถปรับตัวกับอุณหภูมิสูงได้ ทำให้เกิดการสะสมความร้อนภายในร่างกายจนเกินขีดจำกัด อุณหภูมิร่างกายสูงเกิน 40 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นอาการร้ายแรงที่สุดที่อาจทำให้เกิดความเสียหายต่ออวัยวะสำคัญ เช่น สมอง ไต หรือหัวใจ หากไม่ได้รับการรักษาทันท่วงที อาจนำไปสู่ความพิการถาวรหรือเสียชีวิตได้ โรคหน้าร้อนนี้ต้องการการรักษาอย่างเร่งด่วนเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น
เป็นภาวะที่มีการถ่ายเหลวหรือถ่ายเป็นน้ำตั้งแต่ 3 ครั้งขึ้นไปภายใน 24 ชั่วโมง หรือถ่ายเป็นมูกเลือดมากกว่า 1 ครั้ง ซึ่งสามารถหายได้เองหากไม่มีภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้น แต่ในกรณีที่มีอาการรุนแรงมากขึ้น อาจจะถ่ายเหลวเป็นน้ำมากกว่า 10-20 ครั้งต่อวัน และไม่สามารถรับประทานอาหารหรือน้ำได้เลย ส่งผลให้ร่างกายเกิดภาวะช็อก หรือหมดสติจากการขาดน้ำได้ ซึ่งเป็นโรคที่มากับฤดูร้อนที่สามารถเกิดขึ้นได้จากการรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่ไม่สะอาด
โรคที่มักพบในช่วงหน้าร้อนเกิดจากการปนเปื้อนของเชื้อโรค เช่น S. aureus, B. cereus, หรือ C. perfringens โดยมักเกิดจากการรับประทานอาหารที่มีรสจัด หรืออาหารที่ปรุงไม่สุกพอ เช่น อาหารค้างคืน เนื้อสัตว์ที่ปรุงไม่สุก หรือทานดิบๆ เมื่อรับประทานอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อโรคเข้าไป อาจทำให้เกิดอาการต่างๆ ซึ่งส่งผลให้การใช้ชีวิตประจำวันของคุณแย่ลง
โรคพิษสุนัขบ้า (Rabies) เป็นโรคหน้าร้อนที่เกิดจากเชื้อไวรัสซึ่งสามารถแพร่จากสัตว์สู่มนุษย์ได้โดยการถูกกัดหรือข่วนจากสัตว์ที่ติดเชื้อ โดยเฉพาะสุนัข แมว หรือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่นๆ เมื่อไวรัสเข้าสู่ร่างกาย จะเข้าไปโจมตีระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้เกิดอาการรุนแรงที่สามารถส่งผลถึงชีวิตได้หากไม่ได้รับการรักษาทันที
/Apr%20Article%2012%20(%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%20%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%20%E0%B8%A1%E0%B8%B2%20%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%20%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%20%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99)/Vibhavadi-Hospital---Apr--12-06.jpg)
เพื่อป้องกันไม่ให้เป็นโรคที่มากับหน้าร้อน สามารถทำได้โดยการดูแลสุขภาพให้ดีและระมัดระวังตัวในช่วงอากาศร้อนจะช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับสภาพอากาศในฤดูร้อนและส่งผลดีต่อสุขภาพโดยรวม ดังนี้
โรคที่มากับหน้าร้อนที่มักพบ เช่น โรคผื่นร้อน (Heat Rash) ที่เกิดจากเหงื่ออุดตัน ตะคริวจากความร้อน (Heat Cramps) ซึ่งเกิดจากการสูญเสียเกลือแร่ และโรคเพลียแดด (Heat Exhaustion) ที่เกิดจากการขาดน้ำและเกลือแร่ ส่งผลให้ร่างกายอ่อนล้า โรคฮีทสโตรก (Heat Stroke) คือภาวะรุนแรงที่อาจทำให้เสียชีวิต หากไม่รักษาทันที และโรคอาหารเป็นพิษจากการปนเปื้อนเชื้อโรคในอาหาร ควรหลีกเลี่ยงการอยู่ในที่ร้อนนานๆ ดื่มน้ำมากๆ ใส่เสื้อผ้าหลวมๆ และพักผ่อนในที่ร่มหรือมีแอร์เพื่อป้องกันโรคเหล่านี้
หากคุณสนใจตรวจสุขภาพ สามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับบริการตรวจสุขภาพที่โรงพยาบาลวิภาวดี ได้ที่เว็บไซต์หรือโทรติดต่อเพื่อสอบถามข้อมูลเกี่ยวกับแพ็กเกจตรวจสุขภาพต่างๆ การเลือกการตรวจที่เหมาะสมกับความต้องการ และขั้นตอนในการนัดหมายการตรวจสุขภาพ
นพ. อธินันท์ ชัญญาวงศ์ศักดิ์ วุฒิบัตรเวชศาสตร์ป้องกันแขนงอาชีวเวชศาสตร์
ตอบคำถามที่หลายคนมักสงสัยเกี่ยวกับโรคหน้าร้อนเพิ่มเติม เพื่อให้เข้าใจโรคต่างๆ ได้มากขึ้น เช่น โรคที่เกิดจากอากาศร้อนมักจะส่งผล กระทบต่อสุขภาพในหลายรูปแบบ การเข้าใจถึงสาเหตุ อาการ และวิธีการป้องกันโรคเหล่านี้จะช่วยให้เราสามารถดูแลตัวเองและคนรอบข้างในช่วงฤดูร้อนได้ดียิ่งขึ้น
โรคที่เกิดจากความร้อนในการทำงานมีดังนี้ ฮีทสโตรก (Heat Stroke) เพลียแดด (Heat Exhaustion) ตะคริวจากความร้อน (Heat Cramps) และผื่นร้อน (Heat Rash)
ฮีทสโตรก (Heat Stroke) หากได้รับการปฐมพยาบาลและการรักษาอย่างทันท่วงที เช่น การนำตัวไปที่ร่ม ทำให้ร่างกายเย็นลงอย่างรวดเร็ว และรับการรักษาจากแพทย์ ก็สามารถหายเป็นปกติได้ แต่หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษา อาจทำให้เกิดความเสียหายต่ออวัยวะสำคัญ เช่น สมอง หรืออาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ ดังนั้น การปฐมพยาบาลและการรักษาอย่างรวดเร็วเป็นสิ่งสำคัญ
ผู้ป่วยที่เป็นโรคลมแดด (Heat Stroke) มักมีอาการตัวร้อนจัด ผิวแห้งหรือเหงื่อออกผิดปกติ สับสน พูดไม่ชัด ชัก หรือหมดสติ อุณหภูมิร่างกายสูงกว่า 40 องศาเซลเซียสและอาจมีอาการช็อก หากไม่รีบรักษาอาจเสียชีวิตได้
แพทย์ผู้ดูแล
บทความที่เกี่ยวข้อง
นโยบายความเป็นส่วนตัว | นโยบาย คุกกี้
Copyright © Vibhavadi Hospital. All right reserved