มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ อาการเป็นอย่างไร รักษาได้อย่างไรบ้าง
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ อาการที่มักพบบ่อย เช่น ปัสสาวะเป็นเลือด ปัสสาวะบ่อยหรือแสบขัด และปวดท้องน้อย เป็นต้น หากหมั่นสังเกตอาการมะเร็งกระเพาะปัสสาวะระยะแรกเหล่านี้ ช่วยให้ตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกได้ การตรวจสุขภาพระบบทางเดินปัสสาวะอย่างสม่ำเสมอจึงสำคัญ ที่โรงพยาบาลวิภาวดีมีแพทย์เฉพาะทางด้านระบบทางเดินปัสสาวะ พร้อมด้วยอุปกรณ์ทันสมัยเพื่อการวินิจฉัย และรักษาที่มีประสิทธิภาพ
Key Takeaways
- มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ เกิดจากเซลล์เยื่อบุผนังกระเพาะปัสสาวะเจริญเติบโตผิดปกติ ลุกลามเข้าชั้นกล้ามเนื้อและอวัยวะใกล้เคียง
- มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ อาการที่สังเกตได้คือ ปัสสาวะเป็นเลือด ปัสสาวะบ่อย หรือแสบขณะปัสสาวะ และอาจมีอาการรุนแรงเมื่อโรคลุกลาม เช่น ปวดท้องน้อยหรือคลำก้อน
- มะเร็งกระเพาะปัสสาวะเกิดจากปัจจัยเสี่ยงหลายประการ เช่น การสูบบุหรี่ การสัมผัสสารเคมี การติดเชื้อเรื้อรัง พันธุกรรม อายุและเพศ รวมถึงอาหารและสิ่งแวดล้อมที่อาจกระตุ้นให้เซลล์เยื่อบุกระเพาะปัสสาวะเปลี่ยนแปลงเป็นมะเร็ง
สารบัญบทความ
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ เกิดจากอะไร
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ อาการเป็นอย่างไร
การวินิจฉัยมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
รักษามะเร็งกระเพาะปัสสาวะได้อย่างไรบ้าง
การดูแลตัวเองหลังการรักษามะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
ป้องกันมะเร็งกระเพาะปัสสาวะได้อย่างไร
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ อาการที่สังเกตได้ รู้ไว รักษาได้ทันท่วงที
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ คืออะไร
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ (Bladder Cancer) คือภาวะที่เซลล์ในเยื่อบุกระเพาะปัสสาวะเกิดการแบ่งตัวผิดปกติและไม่สามารถควบคุมได้ จนกลายเป็นเนื้อร้าย ซึ่งอาจลุกลามไปยังชั้นกล้ามเนื้อของกระเพาะปัสสาวะ หรือแพร่กระจายไปยังอวัยวะใกล้เคียงและระบบอื่นของร่างกายได้ กระเพาะปัสสาวะมีหน้าที่เก็บกักปัสสาวะก่อนขับออกจากร่างกาย
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะพบมากในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง และมักเกิดในผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป เมื่อเกิดมะเร็งในบริเวณนี้ ผู้ป่วยมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ อาการที่พบบ่อยได้แก่ เลือดปนในปัสสาวะ หรือปัสสาวะบ่อยและแสบขัด หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น โอกาสในการรักษาให้หายขาดจะสูงมาก
- ผู้ชายควรรู้! ท่อปัสสาวะอักเสบผู้ชาย เกิดจากอะไรได้บ้าง? นอกจากอาการแสบขัดแล้ว ยังมีสัญญาณเตือนอื่นที่ต้องระวังหรือไม่ ศึกษาวิธีป้องกันและรักษาได้ที่บทความ: ท่อปัสสาวะอักเสบ ผู้ชาย เกิดจาก
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ เกิดจากอะไร
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะเกิดจากเซลล์เยื่อบุทำงานผิดปกติจนกลายเป็นเนื้อร้าย โดยมีปัจจัยกระตุ้นหลักคือ
- การสูบบุหรี่ เป็นสาเหตุหลักของมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ สารพิษในควันบุหรี่จะถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดและขับออกทางปัสสาวะ ทำให้เยื่อบุกระเพาะปัสสาวะสัมผัสกับสารก่อมะเร็งโดยตรง
- การสัมผัสสารเคมีบางชนิด ผู้ที่ทำงานในโรงงานที่เกี่ยวข้องกับสีย้อม หนัง พลาสติก หรือผลิตภัณฑ์ยาง มีความเสี่ยงสูง เนื่องจากสารเคมีบางชนิด เช่น อะโรเมติกเอมีน (Aromatic amines) เป็นสารก่อมะเร็งที่สำคัญ
- การติดเชื้อเรื้อรังหรือการระคายเคืองต่อกระเพาะปัสสาวะ ทำให้เยื่อบุกระเพาะปัสสาวะอักเสบเป็นเวลานาน จนกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดมะเร็งได้
- ปัจจัยทางพันธุกรรมและประวัติครอบครัว ผู้ที่มีคนในครอบครัวเคยเป็นมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ หรือมีพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับการซ่อมแซมดีเอ็นเอผิดปกติ จะมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป
- อายุและเพศ มะเร็งกระเพาะปัสสาวะพบมากในผู้ที่มีอายุมากกว่า 55 ปี และพบในเพศชายมากกว่าเพศหญิงประมาณ 3-4 เท่า
- การบริโภคอาหารหรือสิ่งแวดล้อมบางชนิด เช่น น้ำอัดลม ของหวาน หรือสารเคมีในอุตสาหกรรม
- สาระน่ารู้! ปวดท้องใต้ชายโครงขวาเฉียบพลันอาจเป็นสัญญาณ ถุงน้ำดีอักเสบ อาการแบบไหนที่ต้องรีบพบแพทย์ทันที อ่านต่อที่บทความ : ถุงน้ำดีอักเสบ อาการ
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ อาการเป็นอย่างไร
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ อาการมักเริ่มจากอาการเล็กน้อยที่หลายคนมองข้าม แต่หากปล่อยไว้นานอาจพัฒนาเป็นระยะรุนแรงได้ การสังเกตความผิดปกติในการขับถ่ายปัสสาวะจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะช่วยให้พบโรคได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น และเพิ่มโอกาสในการรักษาให้หายขาด
ปัสสาวะเป็นเลือด
ผู้ป่วยจะเห็นปัสสาวะมีสีชมพู แดงเข้ม หรือสีน้ำตาลคล้ายสนิม ซึ่งอาจเกิดขึ้นเป็นครั้งคราวหรือทุกครั้งที่ปัสสาวะ แม้ไม่มีอาการปวดร่วมด้วยก็ตาม ควรรีบพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุทันที
การเปลี่ยนแปลงนิสัยการขับถ่ายปัสสาวะ
- ปัสสาวะบ่อยกว่าปกติ
- ปวดปัสสาวะบ่อยและรู้สึกต้องรีบปัสสาวะ (กลั้นปัสสาวะได้ยาก)
- แสบหรือปวดขณะปัสสาวะ
- ปัสสาวะออกช้า หรือปัสสาวะไม่สุด
อาการขั้นรุนแรงในระยะลุกลาม
- ปวดท้องน้อยเรื้อรัง หรือปวดบริเวณปลายท่อปัสสาวะ
- ปวดหลังส่วนล่างด้านใดด้านหนึ่ง
- คลำเจอก้อนบริเวณหัวหน่าว (ในระยะลุกลาม)
- อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร และน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- ปวดกระดูก (หากมะเร็งแพร่กระจายไปที่กระดูก)
- มีอาการไอ หายใจลำบาก (หากมะเร็งแพร่กระจายไปที่ปอด)
- ภาวะไตวาย หรือไตเรื้อรัง (หากมะเร็งไปอุดตันท่อไต)
- บทความที่น่าสนใจ! ท้องอืดบ่อยหลังกินของมัน อย่าชะล่าใจเพราะนั่นอาจคือ นิ่วในถุงน้ำดี อาการเริ่มต้น ที่คุณควรรู้ เช็กอาการได้ที่บทความ : นิ่วในถุงน้ำดี อาการเริ่มต้น
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะมีกี่ระยะ
ระยะของมะเร็งกระเพาะปัสสาวะแบ่งออกเป็น 4 ระยะหลัก ตามความลึกที่เซลล์มะเร็งลุกลามเข้าไปในผนังกระเพาะปัสสาวะและการแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น ดังนี้
- ระยะที่ 1 มะเร็งกระเพาะปัสสาวะระยะแรก เซลล์มะเร็งยังอยู่เฉพาะในเยื่อบุกระเพาะปัสสาวะ (ชั้นในสุด) ยังไม่ลุกลามเข้าสู่ชั้นกล้ามเนื้อ เป็นระยะที่รักษาได้ง่ายและมีโอกาสหายสูง
- ระยะที่ 2 มะเร็งเริ่มลุกลามเข้าสู่ชั้นกล้ามเนื้อของผนังกระเพาะปัสสาวะ แต่ยังไม่แพร่กระจายออกนอกอวัยวะ
- ระยะที่ 3 เซลล์มะเร็งลุกลามออกนอกกระเพาะปัสสาวะ ไปยังเนื้อเยื่อรอบข้างหรืออวัยวะใกล้เคียง เช่น ต่อมลูกหมาก มดลูก หรือช่องคลอด
- ระยะที่ 4 มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ระยะสุดท้ายกระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองหรืออวัยวะอื่นที่อยู่ไกล เช่น ปอด กระดูก หรือ ตับ ซึ่งเป็นระยะที่รักษาได้ยากที่สุดและต้องใช้การรักษาหลายวิธีร่วมกัน
การวินิจฉัยมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
การตรวจวินิจฉัยเป็นขั้นตอนสำคัญเพื่อยืนยันการมีเซลล์มะเร็งในกระเพาะปัสสาวะ รวมถึงประเมินระยะของโรคและวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสม แพทย์จะใช้หลายวิธีร่วมกันเพื่อให้ได้ผลที่แม่นยำที่สุด
- ซักประวัติและตรวจร่างกาย: สอบถามอาการปัสสาวะเป็นเลือดและประวัติความเสี่ยง พร้อมคลำหาความผิดปกติบริเวณท้องน้อย
- ตรวจปัสสาวะ: ค้นหาเลือดและเซลล์มะเร็งที่ปนเปื้อน (Urine Cytology)
- ตรวจทางรังสี: ใช้ Ultrasound, CT Scan หรือ MRI ดูขนาดและการลุกลามของก้อนเนื้อ
- การส่องกล้อง (Cystoscopy): วิธีที่สำคัญที่สุดเพื่อตรวจภายในและเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อ (Biopsy) ยืนยันผลทางพยาธิวิทยา
รักษามะเร็งกระเพาะปัสสาวะได้อย่างไรบ้าง
การรักษามะเร็งกระเพาะปัสสาวะขึ้นอยู่กับระยะของโรค ความแข็งแรงของผู้ป่วย และการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง โดยแพทย์จะพิจารณาใช้วิธีการรักษาแบบใดแบบหนึ่ง หรือใช้หลายวิธีร่วมกันเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการควบคุมโรคและลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำ
- การผ่าตัด: แบ่งเป็นการส่องกล้องตัดเนื้องอก (TURBT) สำหรับระยะเริ่มต้นที่ยังไม่ลุกลามเข้ากล้ามเนื้อ หรือการผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะออก (Cystectomy) ในกรณีที่โรคลุกลามมากขึ้น พร้อมสร้างทางขับปัสสาวะใหม่
- เคมีบำบัด: มีทั้งแบบฉีดเข้าเส้นเลือดเพื่อทำลายเซลล์ทั่วร่างกาย และแบบใส่ยาในกระเพาะปัสสาวะโดยตรง
- รังสีรักษา: ใช้รังสีพลังงานสูงทำลายก้อนมะเร็ง มักใช้ร่วมกับวิธีอื่นหรือใช้ในผู้ที่ไม่เหมาะสมกับการผ่าตัด
- การรักษาแบบมุ่งเป้าและภูมิคุ้มกันบำบัด: เช่น การใช้ยา BCG หรือยากลุ่มใหม่ ๆ เพื่อกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้ทำลายเซลล์มะเร็งอย่างแม่นยำ
ผู้ป่วยควรตรวจติดตามอาการอย่างสม่ำเสมอผ่านการส่องกล้องหรือตรวจปัสสาวะ เพื่อเฝ้าระวังการกลับมาเป็นซ้ำ พร้อมปรับพฤติกรรมสำคัญคือ งดสูบบุหรี่ และดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ
การดูแลตัวเองหลังการรักษามะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
ควรพบแพทย์ตามนัดสม่ำเสมอเพื่อติดตามผลและเฝ้าระวังการกลับมาเป็นซ้ำ สิ่งสำคัญคือต้องงดสูบบุหรี่โดยเด็ดขาด ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอเพื่อล้างระบบทางเดินปัสสาวะ พร้อมรับประทานอาหารที่มีประโยชน์และพักผ่อนให้เพียงพอ หากสังเกตเห็นอาการผิดปกติ เช่น ปัสสาวะเป็นเลือดหรือปวดท้องน้อย ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันทีเพื่อการดูแลที่รวดเร็ว
- ปวดเสียดท้องรุนแรงร้าวไปถึงหลัง เสี่ยงเป็นนิ่วในถุงน้ำดี อาการเหล่านี้บอกระยะของโรคได้อย่างไร ศึกษาได้ที่บทความ : นิ่วในถุงน้ำดี อาการ
ป้องกันมะเร็งกระเพาะปัสสาวะได้อย่างไร
การปรับพฤติกรรมและหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงสามารถลดความเสี่ยงในการเกิดโรคได้อย่างมีนัยสำคัญ
- งดสูบบุหรี่ เพื่อลดปริมาณสารก่อมะเร็งที่ถูกขับออกทางปัสสาวะ
- หลีกเลี่ยงสารเคมีอันตราย และสวมอุปกรณ์ป้องกันอย่างเคร่งครัดเมื่อต้องทำงานในกลุ่มอุตสาหกรรมเสี่ยง
- ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ ช่วยเจือจางและขับสารพิษออกจากร่างกายได้ดียิ่งขึ้น
- ดูแลสุขอนามัย เพื่อป้องกันภาวะติดเชื้อหรือการระคายเคืองเรื้อรังในระบบทางเดินปัสสาวะ
- รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เน้นผักและผลไม้ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระ พร้อมหลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป
- ตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อเฝ้าระวังและตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ อาการที่สังเกตได้ รู้ไว รักษาได้ทันท่วงที
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ อาการเตือนสำคัญคือปัสสาวะเป็นเลือดหรือแสบขัด อาจมีการฉี่กะปริบกะปรอย ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย หากตรวจพบในระยะเริ่มต้นผ่านการส่องกล้องหรือตรวจปัสสาวะ จะมีโอกาสหายขาดสูงด้วยการผ่าตัดหรือใช้ยาร่วมกับภูมิคุ้มกันบำบัด การปรับพฤติกรรมด้วยการงดบุหรี่ ดื่มน้ำสะอาด และตรวจสุขภาพสม่ำเสมอจึงเป็นกุญแจสำคัญในการป้องกันและเฝ้าระวังโรคอย่างมีประสิทธิภาพ
ที่แผนกศัลยกรรม โรงพยาบาลวิภาวดีพร้อมดูแลคุณด้วยทีมหมอศัลยกรรมเฉพาะทางด้านระบบทางเดินปัสสาวะและเทคโนโลยีวินิจฉัยที่แม่นยำ ทั้งการส่องกล้อง (Cystoscopy) และการตรวจทางรังสีขั้นสูง เรามีแพ็กเกจตรวจสุขภาพที่ครอบคลุมกลุ่มเสี่ยงและผู้สูงอายุ ช่วยให้ตรวจพบสัญญาณโรคร้ายได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก เพื่อการวางแผนรักษาที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ
- Facebook: Vibhavadi Hospital
- Line: @Vibhavadihospital
- Email: custserv@vibhavadi.com
- Tel: 02-561-1111 หรือ 02-581-1111
สรุป
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะเกิดจากเซลล์เยื่อบุกระเพาะปัสสาวะเจริญเติบโตผิดปกติ มะเร็งกระเพาะปัสสาวะแบ่งเป็น 4 ระยะ ตามความลุกลามของเซลล์ มักพบในผู้สูงอายุและผู้ที่สูบบุหรี่ สัมผัสสารเคมี การติดเชื้อเรื้อรัง พันธุกรรม อายุและเพศ รวมถึงอาหารและสิ่งแวดล้อม อาการเริ่มแรกสังเกตได้จากปัสสาวะเป็นเลือดหรือเปลี่ยนนิสัยการขับถ่าย เช่น ปัสสาวะบ่อย แสบหรือปวดขณะปัสสาวะ ส่วนอาการรุนแรงเมื่อโรคลุกลาม ได้แก่ ปวดท้องน้อย ปวดหลัง คลำก้อน อ่อนเพลีย น้ำหนักลด หรือมีอาการแพร่กระจายไปอวัยวะอื่น
หลังจากได้รับการตรวจวินิจฉัยแล้ว การรักษาจะขึ้นอยู่กับระยะของโรคและความเหมาะสมของผู้ป่วย ได้แก่ ผ่าตัด รักษาโดยไม่ผ่าตัด เคมีบำบัด การฉายรังสี และการรักษาแบบมุ่งเป้า ภูมิคุ้มกัน พร้อมการติดตามหลังการรักษาอย่างสม่ำเสมอ สามารถป้องกันความเสี่ยงการเกิดโรคได้โดยเลิกสูบบุหรี่ ดื่มน้ำมากพอ หลีกเลี่ยงสารเคมี รักษาสุขอนามัย ตรวจสุขภาพประจำปี และรับประทานอาหารที่มีประโยชน์
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะเป็นโรคที่หลายคนอาจไม่ทันสังเกต เพราะในระยะแรกมักไม่มีอาการชัดเจน ยิ่งตรวจพบเร็วเท่าไร โอกาสในการรักษาให้หายขาดก็ยิ่งสูงขึ้นเท่านั้น เพื่อควบคุมเซลล์มะเร็งและลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำ พร้อมทีมดูแลหลังการรักษา เพื่อการฟื้นตัวได้เร็วและมีคุณภาพชีวิตที่ดี เริ่มดูแลสุขภาพทางเดินปัสสาวะของคุณตั้งแต่วันนี้ที่โรงพยาบาลวิภาวดี เราเชื่อว่าการรู้ก่อนคือโอกาสที่ดีที่สุดในการรักษา
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
ต้องตรวจคัดกรองระบบทางเดินปัสสาวะบ่อยเท่าไร?
โดยทั่วไป ผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ผู้สูงอายุ ผู้สูบบุหรี่ หรือมีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ควรตรวจคัดกรองปีละครั้ง หรืออาจบ่อยกว่านั้นตามคำแนะนำของแพทย์ ส่วนผู้ที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยง สามารถตรวจเป็นระยะตามแพ็กเกจตรวจสุขภาพทั่วไป
มีแพ็กเกจตรวจสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุหรือกลุ่มเสี่ยงหรือไม่?
โรงพยาบาลวิภาวดีมีแพ็กเกจตรวจสุขภาพเฉพาะทางสำหรับผู้สูงอายุและกลุ่มเสี่ยง ที่ครอบคลุมการตรวจปัสสาวะ ตรวจเลือด ตรวจร่างกายทั่วไป รวมถึงการตรวจทางรังสีหรือส่องกล้องกระเพาะปัสสาวะหากจำเป็น เพื่อประเมินความเสี่ยงและตรวจพบโรคตั้งแต่ระยะแรก
พบมะเร็งระยะแรกสามารถรักษาให้หายขาดได้หรือไม่?
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะที่ตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกมีโอกาสรักษาให้หายขาดสูง โดยแพทย์อาจใช้วิธีผ่าตัดเฉพาะก้อนมะเร็งหรือรักษาโดยใส่ยาฆ่าเซลล์มะเร็งเข้าสู่กระเพาะปัสสาวะควบคู่กับการติดตามผลอย่างสม่ำเสมอ การตรวจพบตั้งแต่เนิ่นๆ จึงเป็นกุญแจสำคัญต่อความสำเร็จของการรักษา
รีวิวจากคนไข้
“ภูมิใจที่ได้ดูแลคุณ”
