ตรวจมะเร็งกระเพาะอาหาร วิธีสังเกตอาการ แนวทางการรักษา

"มะเร็งกระเพาะอาหาร" ภัยเงียบที่มักแฝงตัวมาในรูปแบบของอาการปวดท้องธรรมดาหรืออาหารไม่ย่อย ทำให้หลายคนชะล่าใจจนโรคลุกลามเข้าสู่ระยะอันตราย การทำความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ ปัจจัยเสี่ยง และสัญญาณเตือนของร่างกายที่ควรรีบตรวจมะเร็งกระเพาะอาหารเป็นสิ่งสำคัญอย่างมากเพื่อป้องกันโรค

บทความนี้จะเจาะลึกทุกแง่มุมของโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร ตั้งแต่การแบ่งระยะของโรคไปจนถึงนวัตกรรมการตรวจวินิจฉัยและทางเลือกในการรักษา เพื่อให้คุณพร้อมรับมือและดูแลสุขภาพทางเดินอาหารได้อย่างถูกวิธีครับ

Key Takeaways

• อาการมะเร็งกระเพาะอาหารระยะแรกคล้ายโรคกระเพาะทั่วไป เช่น ท้องอืดหรืออาหารไม่ย่อย หากมีมะเร็งกระเพาะอาหาร อาการเรื้อรังควรส่องกล้องตรวจทันทีเพื่อไม่ให้เสียโอกาสในการรักษา
• มะเร็งกระเพาะอาหาร มีปัจจัยเสี่ยงจากทั้งประวัติครอบครัว การติดเชื้อแบคทีเรีย H. pylori และการบริโภคอาหารหมักดองหรืออาหารปิ้งย่าง ล้วนเป็นปัจจัยกระตุ้นให้เซลล์เยื่อบุกระเพาะอาหารทำงานผิดปกติ
• ตรวจมะเร็งกระเพาะอาหารได้ด้วยการส่องกล้อง (Gastroscopy) ร่วมกับการตัดชิ้นเนื้อ ช่วยให้แพทย์เห็นความผิดปกติและระบุเซลล์มะเร็งได้อย่างตรงจุดตั้งแต่เริ่มแรก
• โรคมะเร็งกระเพาะอาหารแบ่งออกเป็น 4 ระยะ โดยระยะที่ 1-2 มีโอกาสหายขาดสูงด้วยการส่องกล้องหรือผ่าตัด ในขณะที่ระยะที่ 4 จะเน้นการประคับประคองและเพิ่มคุณภาพชีวิต
• ปัจจุบันมีการรักษามะเร็งกระเพาะอาหารที่ก้าวหน้า ทั้งการผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็ก ยามะเร็งแบบมุ่งเป้า และภูมิคุ้มกันบำบัด ซึ่งช่วยลดผลข้างเคียงและเพิ่มโอกาสรอดชีวิตได้มากกว่าในอดีต

สารบัญบทความ

โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร คืออะไร

โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร เกิดจากอะไร

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เป็นโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร

โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร มีกี่ระยะ

โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร อาการเป็นอย่างไร

ตรวจมะเร็งกระเพาะอาหารอย่างไร

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร

วิธีป้องกันโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร

ตรวจมะเร็งกระเพาะอาหาร พร้อมเข้ารับการรักษาได้ที่โรงพยาบาลวิภาวดี

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจมะเร็งกระเพาะอาหาร

โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร คืออะไร

โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร หรือ CA Stomach คือภาวะที่เซลล์เยื่อบุกระเพาะอาหารเกิดความผิดปกติและแบ่งตัวเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็ว จนกลายเป็นก้อนเนื้อร้ายที่เกิดขึ้นได้ทุกส่วนของกระเพาะอาหาร มะเร็งกระเพาะอาหาร อาการเริ่มแรกมักคล้ายคลึงกับโรคกระเพาะอาหารอักเสบหรืออาการอาหารไม่ย่อยทั่วไป ทำให้ผู้ป่วยหลายรายละเลยจนเชื้อมะเร็งลุกลามไปยังต่อมน้ำเหลืองหรือกระจายสู่ทางเดินอาหารส่วนอื่น รวมถึงอวัยวะสำคัญอย่างตับ ตับอ่อน ปอด และรังไข่

กลุ่มเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหารส่วนใหญ่มักเป็นผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป โดยพบในเพศชายมากกว่าเพศหญิง การตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำที่สุดคือ การส่องกล้องกระเพาะอาหารร่วมกับการตัดชิ้นเนื้อพิสูจน์ หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มแรกและเข้ารับการผ่าตัดรักษาได้ทันท่วงที โอกาสที่จะหายขาดจากโรคจะมีสูงมาก การไม่มองข้ามอาการปวดท้องเรื้อรังจึงเป็นกุญแจสำคัญในการรักษาชีวิตจากโรคร้ายนี้

• ขับถ่ายผิดปกติ ท้องผูกสลับท้องเสีย อย่าปล่อยไว้ รีบส่องกล้องคัดกรองก่อนสาย : อาการ คล้ายมะเร็งลำไส้

โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร เกิดจากอะไร

แม้ในปัจจุบันทางการแพทย์จะยังไม่สามารถระบุสาเหตุที่แน่ชัดของการเกิดโรคมะเร็งกระเพาะอาหารได้ แต่ปัจจัยสำคัญเชื่อว่าเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมของเซลล์เยื่อบุผนังกระเพาะอาหาร ซึ่งส่งผลให้กระบวนการแบ่งตัวของเซลล์ทำงานผิดปกติและสูญเสียการควบคุม จนกลายสภาพเป็นเซลล์มะเร็งร้ายในที่สุด

เซลล์มะเร็งเหล่านี้สามารถรุกรานโดยเริ่มจากการเกิดขึ้นที่จุดใดจุดหนึ่งในกระเพาะอาหาร ก่อนจะค่อย ๆ ขยายขนาดและลุกลามไปยังอวัยวะข้างเคียงหรือกระจายผ่านระบบทางเดินน้ำเหลืองไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นตับ ตับอ่อน ปอด ลำไส้ หรือแม้กระทั่งรังไข่ การเข้าใจที่มาของความผิดปกตินี้จึงช่วยให้เราตระหนักถึงความสำคัญของการตรวจมะเร็งกระเพาะอาหารเพื่อคัดกรองเพื่อยับยั้งการลุกลามได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ

• ตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ ราคาสบายกระเป๋า แพ็กเกจสุดคุ้มรวมค่าแพทย์และยาสลบ : ส่องกล้องลําไส้ใหญ่ ราคา

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เป็นโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร 

การเกิดมะเร็งกระเพาะอาหารมักไม่ได้มาจากสาเหตุเดียว แต่เกิดจากหลายปัจจัยร่วมกันที่สะสมจนทำให้เซลล์เยื่อบุผนังกระเพาะอาหารเกิดความผิดปกติ โดยปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญมีดังนี้

• ปัจจัยส่วนบุคคลและพันธุกรรม: ภาวะน้ำหนักเกิน (โดยเฉพาะในเพศชาย) และการมีประวัติคนในครอบครัวสายตรงเคยเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารมาก่อน
• การติดเชื้อแบคทีเรีย H. pylori: ตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังและแผลในกระเพาะอาหาร ซึ่งหากปล่อยไว้นานจะเพิ่มโอกาสพัฒนาไปสู่เซลล์มะเร็งได้สูงขึ้น
• โรคประจำตัวเกี่ยวกับทางเดินอาหาร: ผู้ที่มีประวัติเป็นโรคกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง แผลในกระเพาะอาหาร หรือโรคกรดไหลย้อน (GERD) ที่ก่อให้เกิดการระคายเคืองและอักเสบสะสมในหลอดอาหารและกระเพาะอาหาร
• พฤติกรรมการบริโภค: การรับประทานอาหารหมักดอง อาหารแปรรูป ตากเค็ม หรือของรมควันเป็นประจำ รวมถึงการรับประทานผักและผลไม้น้อยเกินไป ส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพผนังกระเพาะอาหาร
• การใช้ชีวิต: การสูบบุหรี่หรือรับควันบุหรี่มือสอง การดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ รวมถึงการทำงานในสภาพแวดล้อมที่ต้องสัมผัสฝุ่นและสารเคมีบางชนิด

โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร มีกี่ระยะ

การแบ่งระยะอาการของโรคมะเร็งกระเพาะอาหารจะดูจากตำแหน่งและการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง โดยแบ่งออกเป็นระยะแรกถึงระยะที่ 4 ดังนี้

• ระยะที่ 1 เซลล์มะเร็งจำกัดอยู่บริเวณเยื่อบุด้านในหรือกระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองเพียงเล็กน้อย มักไม่แสดงอาการหรือเกิดแผลในกระเพาะอาหาร รักษาได้ด้วยการส่องกล้องตัดชิ้นเนื้อมะเร็งที่ผิวกระเพาะอาหาร
• ระยะที่ 2 มะเร็งกระเพาะอาหารมีการกระจายจากเยี่อบุผิวด้านในไปยังชั้นกล้ามเนื้อของผนังกระเพาะอาหาร หรือลุกลามไปยังต่อมน้ำเหลืองในวงกว้างขึ้น
• ระยะที่ 3 มะเร็งลุกลามลึกถึงชั้นกล้ามเนื้อหรือผิวด้านนอกของกระเพาะ และแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองมากขึ้น รักษาด้วยการผ่าตัดกระเพาะอาหารร่วมกับเคมีบำบัด
• ระยะที่ 4 เป็นระยะที่มะเร็งได้ลุกลามหรือแพร่กระจายไปยังส่วนอื่นที่ห่างไกลจากบริเวณกระเพาะอาหาร การรักษาในระยะนี้เน้นไปที่การประคับประคองเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี
• ปวดแน่นหลังกินของมัน แก้ไขได้ด้วยผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวไว : ผ่าตัดนิ่ว นิ่วในถุงน้ำดี

โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร อาการเป็นอย่างไร

มะเร็งกระเพาะอาหาร อาการในระยะแรก (Early Stage) ผู้ป่วยอาจรู้สึกผิดปกติเพียงเล็กน้อย เช่น

• รู้สึกอาหารไม่ย่อย หรือไม่สบายท้อง แสบร้อนท้องหลังรับประทานอาหาร
• มีอาการคล้ายกรดไหลย้อนบ่อยครั้ง
• รู้สึกแน่นท้องมากเป็นพิเศษแม้รับประทานอาหารเพียงเล็กน้อย
• ความอยากอาหารลดลงโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
   

อาการมะเร็งกระเพาะอาหารเมื่อโรคเริ่มลุกลาม (Advanced Stage) ร่างกายจะส่งสัญญาณที่รุนแรงและชัดเจนขึ้น ดังนี้

• ปวดท้องรุนแรง รู้สึกไม่สบายท้องหรือปวดตื้อบริเวณช่องท้องส่วนบนและส่วนล่างอย่างต่อเนื่อง
• เลือดออกในทางเดินอาหาร ถ่ายอุจจาระมีสีดำสนิท (คล้ายยางมะตอย) หรือมีเลือดปน รวมถึงการอาเจียนเป็นเลือด
• น้ำหนักตัวลดลงอย่างรวดเร็วโดยไม่ได้ตั้งใจ ร่างกายอ่อนเพลีย และมีภาวะซีดจากการเสียเลือดเรื้อรัง
• ปวดท้องรุนแรง คลื่นไส้ มีไข้ เสี่ยงถุงน้ำดีอักเสบเฉียบพลัน ตรวจรักษาทันที : ถุงน้ำดีอักเสบ อาการ

ตรวจมะเร็งกระเพาะอาหารอย่างไร

การตรวจมะเร็งกระเพาะอาหารอย่างรวดเร็วและแม่นยำเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพสูงสุด โดยหมอศัลยกรรมและอายุรแพทย์โรคทางเดินอาหารจะใช้การตรวจหลายวิธีร่วมกันเพื่อประเมินระยะของโรค ดังนี้

• การซักประวัติและตรวจร่างกายอย่างละเอียด: แพทย์คลำหาความผิดปกติหรือก้อนเนื้อในช่องท้อง ตรวจเช็กการบวมของต่อมน้ำเหลืองบริเวณไหปลาร้า พร้อมตรวจเลือดเพื่อดูการทำงานของตับและไต เพื่อประเมินความพร้อมของร่างกายโดยรวม
• การส่องกล้องระบบทางเดินอาหารส่วนต้น (Gastroscopy): วิธีมาตรฐานที่แม่นยำที่สุด แพทย์จะสอดกล้องขนาดเล็กเพื่อดูรอยโรคภายในกระเพาะอาหาร หากพบจุดสงสัยจะทำการตัดชิ้นเนื้อ (Biopsy) ไปตรวจทางพยาธิวิทยาเพื่อยืนยันเซลล์มะเร็งได้ตั้งแต่ระยะแรก
• การส่องกล้องตรวจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง (EUS): เป็นนวัตกรรมที่ช่วยให้แพทย์ประเมินความลึกของเชื้อมะเร็งในชั้นผนังกระเพาะอาหาร รวมถึงตรวจสอบการแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองหรืออวัยวะข้างเคียงได้อย่างละเอียด
• การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan): ใช้เพื่อประเมินขอบเขตของโรคและการกระจายตัวของมะเร็งไปยังอวัยวะอื่น ๆ ในช่องท้อง ช่วยให้ทีมศัลยแพทย์วางแผนการผ่าตัดหรือการให้เคมีบำบัดได้อย่างแม่นยำ
• การกลืนแป้งสารทึบแสง (Barium Swallow): การดื่มสารทึบแสงเพื่อให้ภาพเอกซเรย์เห็นโครงสร้างภายในหลอดอาหารและกระเพาะอาหารได้ชัดเจนขึ้น ช่วยในการมองหาก้อนเนื้อหรือส่วนที่ตีบตันผิดปกติ
• เตรียมตัวส่องกล้องง่ายๆ ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด คู่มือเตรียมพร้อมเพื่อผลตรวจแม่นยำ : ส่องกล้องลําไส้ใหญ่ เตรียมตัว

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร

มะเร็งกระเพาะอาหารสามารถรักษาให้หายขาดได้ หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น โดยแพทย์จะพิจารณาแนวทางรักษาตามระยะของโรคและสภาพร่างกายของผู้ป่วย ดังนี้

• การรักษาด้วยการผ่าตัด (Surgery) เป็นวิธีหลักเพื่อกำจัดก้อนเนื้อร้ายและควบคุมไม่ให้ลุกลาม แบ่งตามความเหมาะสมได้แก่
  • การส่องกล้องตัดเยื่อบุผิว: การผ่าตัดส่องกล้องตัดเยื่อบุผิวเหมาะสำหรับระยะเริ่มต้นมาก ๆ แพทย์จะใช้กล้องสอดเข้าไปตัดเฉพาะจุดที่มีเซลล์มะเร็งโดยไม่ต้องเปิดหน้าท้อง
  • การผ่าตัดกระเพาะอาหาร: อาจตัดออกบางส่วนหรือทั้งหมด ขึ้นอยู่กับการลุกลาม โดยหมอศัลยกรรมจะต่อทางเดินอาหารใหม่เพื่อให้ร่างกายยังคงย่อยและดูดซึมสารอาหารได้
  • การเลาะต่อมน้ำเหลือง: เพื่อตรวจสอบและกำจัดเซลล์มะเร็งที่อาจแพร่กระจายไปตามระบบน้ำเหลืองในช่องท้อง
• การฉายรังสีบำบัด (Radiation Therapy) ใช้รังสีพลังงานสูงทำลายเซลล์มะเร็ง ทำได้ทั้งก่อนผ่าตัด (Neoadjuvant) เพื่อลดขนาดก้อนเนื้อให้ผ่าตัดง่ายขึ้น และหลังผ่าตัด (Adjuvant) เพื่อกำจัดเซลล์ที่อาจหลงเหลืออยู่
• การใช้เคมีบำบัด (Chemotherapy) การใช้ยาฆ่าเซลล์มะเร็งเพื่อลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำ หรือช่วยบรรเทาอาการในระยะลุกลามที่ผ่าตัดไม่ได้ เพื่อยับยั้งไม่ให้มะเร็งกระจายไปสู่อวัยวะอื่น
• ยามะเร็งแบบมุ่งเป้า (Targeted Therapy) นวัตกรรมการรักษาที่เจาะจงทำลายเฉพาะเซลล์มะเร็งที่มีโปรตีนผิดปกติ (เช่น HER2) โดยไม่ทำลายเซลล์ปกติรอบข้าง ช่วยลดผลข้างเคียงได้ดีกว่าเคมีบำบัดทั่วไป
• ภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy) การใช้ยาช่วยกระตุ้นให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายกลับมาจดจำและทำลายเซลล์มะเร็งได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยตัวเอง
• ปวดท้องเรื้อรัง กินยาไม่หาย ปรึกษาหมอโรคกระเพาะ เดินทางสะดวกใกล้คุณ : หมอโรคกระเพาะ ใกล้ฉัน

วิธีป้องกันโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร

การป้องกันมะเร็งกระเพาะอาหารที่ดีที่สุดคือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและลดปัจจัยเสี่ยงที่สะสมมานาน แม้อาการระยะแรกจะแยกยากจากโรคกระเพาะทั่วไป แต่เราสามารถลดโอกาสเกิดโรคได้ด้วยแนวทางดังนี้

• ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน: เน้นรับประทานผักและผลไม้สดให้มากขึ้น หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป ของหมักดอง อาหารเค็มจัด หรืออาหารปิ้งย่างรมควันที่มีสารก่อมะเร็งสะสม
• ปรับไลฟ์สไตล์: งดการสูบบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด ออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน รวมถึงนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอและจัดการความเครียดอย่างเหมาะสม
• รักษาโรคทางเดินอาหาร: หากมีอาการโรคกระเพาะหรือ มะเร็งกระเพาะอาหาร กรดไหลย้อนเรื้อรัง ควรรักษาให้หายขาดเพื่อลดการอักเสบสะสมของผนังกระเพาะอาหารซึ่งอาจพัฒนากลายเป็นมะเร็งในอนาคต
• สังเกตสัญญาณเตือน: อย่าปล่อยผ่านอาการท้องอืด แน่นท้อง หรือปวดลิ้นปี่บ่อยๆ หากรับประทานยาแล้วอาการไม่ทุเลา ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง
• ตรวจคัดกรอง: สำหรับผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป หรือมีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งกระเพาะอาหาร ควรเข้ารับการตรวจคัดกรองด้วยการส่องกล้องเป็นประจำตามคำแนะนำของแพทย์

ตรวจมะเร็งกระเพาะอาหาร พร้อมเข้ารับการรักษาได้ที่โรงพยาบาลวิภาวดี

โรคมะเร็งกระเพาะอาหารอาจฟังดูน่ากลัว แต่หากเราให้ความสำคัญกับการสังเกตสัญญาณเตือนจากร่างกายและเข้ารับการตรวจมะเร็งกระเพาะอาหารเพื่อคัดกรองอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยงที่มีอายุเกิน 40 ปี หรือมีพฤติกรรมการกินที่เสี่ยงต่อโรค ก็จะช่วยให้เราพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะที่ยังรักษาให้หายขาดได้ การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ควบคู่ไปกับการพึ่งพาเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ทันสมัย คือหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้คุณห่างไกลจากโรคร้ายนี้ได้อย่างยั่งยืน

แผนกศัลยกรรม โรงพยาบาลวิภาวดีพร้อมดูแลคุณด้วยศูนย์ศัลยกรรมและศูนย์ระบบทางเดินอาหารที่ครบวงจร เราโดดเด่นด้วยนวัตกรรมการส่องกล้องตรวจมะเร็งกระเพาะอาหาร (Gastroscopy) และการอัลตราซาวนด์ผ่านกล้องส่องตรวจ (EUS) ที่ช่วยระบุความลึกของมะเร็งได้อย่างแม่นยำ ทีมศัลยแพทย์เฉพาะทางของเราเชี่ยวชาญการผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็กที่ช่วยให้ฟื้นตัวไว พร้อมทีมวิสัญญีแพทย์และอายุรแพทย์โรคมะเร็งที่ร่วมวางแผนการรักษาด้วยยามุ่งเป้าและภูมิคุ้มกันบำบัด เพื่อผลลัพธ์การรักษาที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัยสูงสุดสำหรับคุณ

• Facebook: Vibhavadi Hospital
• Line: @Vibhavadihospital
• Email: custserv@vibhavadi.com
• Tel: 02-561-1111 หรือ 02-581-1111