ผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้องมีขั้นตอนอย่างไรพักฟื้นกี่วัน?

การบาดเจ็บของเอ็นไขว้หน้าเป็นปัญหาที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในผู้ที่ออกกำลังกายหรือเล่นกีฬาที่ต้องใช้การวิ่ง หยุด และเปลี่ยนทิศทางอย่างรวดเร็ว เมื่อเอ็นไขว้หน้าขาด ข้อเข่าจะสูญเสียความมั่นคง ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันและเพิ่มความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บซ้ำในระยะยาว การผ่าตัดเอ็นไขว้หน้า โดยเฉพาะการผ่าตัดแบบส่องกล้อง จึงเป็นหนึ่งในแนวทางการรักษาที่ช่วยฟื้นฟูความแข็งแรงของข้อเข่า ลดอาการเข่าหลวม และช่วยให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาเคลื่อนไหวและทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ใกล้เคียงปกติอีกครั้ง

Key Takeaways

• เอ็นไขว้หน้าเข่าขาด (ACL Injury) คือ ภาวะที่เอ็นเส้นนี้เกิดการฉีกขาด ทำให้ข้อเข่าไม่มั่นคง เคลื่อนไหวลำบาก รู้สึกปวดบริเวณเข่าตลอดเวลา
• การผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้องเป็นเทคนิคการผ่าตัดสมัยใหม่ที่ช่วยให้ศัลยแพทย์สามารถรักษาความผิดปกติภายในข้อเข่าได้อย่างแม่นยำ
• การผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดจะฟื้นฟูตัวเองให้ดีขึ้นได้ในระยะเวลาประมาณ 1 เดือน แต่จะสามารถเล่นกีฬาได้หลัง 9-12 เดือน ขึ้นอยู่กับการดูแลตัวเอง

สารบัญบทความ

เอ็นไขว้หน้าขาด คืออะไร

ทำไมถึงควรผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าด้วยการส่องกล้อง

ผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้อง รักษาอะไรได้บ้าง

การวินิจฉัยก่อนผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดแบบส่องกล้อง

การผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดแบบส่องกล้อง

เตรียมตัวก่อนผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดแบบส่องกล้อง

ดูแลตัวเองหลังผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดแบบส่องกล้อง

ผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดแบบส่องกล้อง พักฟื้นกี่วัน

ข้อดีของการผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้อง

ผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้อง แผลเล็ก ฟื้นตัวเร็ว เพิ่มความมั่นคงให้ข้อเข่าในระยะยาว

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับผ่าตัดเอ็นไขว้หน้า

เอ็นไขว้หน้าขาด คืออะไร

เอ็นไขว้หน้าเข่าขาด (ACL Injury) คือ ภาวะที่เอ็นเส้นนี้เกิดการฉีกขาด อาจขาดบางส่วนหรือขาดทั้งหมด ทำให้ข้อเข่าไม่มั่นคง เมื่อเกิดอาการเอ็นไขว้หน้าขาดจะมีเลือดออกภายในข้อ ผู้ป่วยจะเคลื่อนไหวได้ลำบาก มีอาการเจ็บเข่า เข่าบวม เดินลงน้ำหนักไม่ได้ ไม่สามารถงอเข่าได้ ควรพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรักษาทันทีเพื่อป้องกันข้อเข่าเสื่อมก่อนวัย

ระดับความเจ็บของอาการเอ็นไขว้หน้าขาด สามารถแบ่งออกเป็น 3 ระดับ ดังนี้

• ระดับที่ 1 เอ็นไขว้หน้าขาด (ระดับต้น) : เอ็นได้รับความเสียหายเล็กน้อย ข้อเข่ายังทรงตัวได้อยู่
• ระดับที่ 2 เอ็นไขว้หน้ามีการฉีกขาดออกบางส่วน (ระดับกลาง) : หัวเข่าเริ่มมีอาการบวม รู้สึกเจ็บเข่ามากยิ่งขึ้น
• ระดับที่ 3 เอ็นไขว้หน้าขาดออกทั้งหมด (ระดับรุนแรง) : มีเลือดออกภายใน ผู้ป่วยจะรู้สึกเจ็บมากขึ้นจนไม่สามารถเดิน หรือทำกิจกรรมอื่นๆ ต่อได้
   

โดยในผู้ป่วยเอ็นไขว้หน้าเข่าขาดระดับต้นอาจไม่รู้สึกเจ็บมาก หรืออาการเจ็บทุเลาลงหลังจากผ่านไประยะเวลาหนึ่ง แต่จะรู้สึกว่าหัวเข่าหลวม หรือรู้สึกปวดเข่า ทำให้มีโอกาสเข้ารับการรักษาช้า จนอาจทำให้เกิดอาการแทรกซ้อนที่รุนแรงได้

ทำไมถึงควรผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าด้วยการส่องกล้อง

ผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้อง เป็นเทคนิคการผ่าตัดหัวเข่าสมัยใหม่ที่ช่วยให้ศัลยแพทย์สามารถรักษาความผิดปกติภายในข้อเข่าได้อย่างแม่นยำ โดยแพทย์จะสอดกล้อง Arthroscope ซึ่งเป็นกล้องขนาดเล็กที่ติดตั้งเลนส์กำลังขยายสูง เข้าไปภายในข้อเข่าผ่านแผลขนาดเล็ก 

กล้องจะส่งภาพรายละเอียดของโครงสร้างภายในข้อเข่าแบบ Real-time ไปยังหน้าจอ Monitor ภายนอก ทำให้ศัลยแพทย์สามารถมองเห็นเอ็นไขว้หน้า หมอนรองเข่า กระดูกอ่อนผิวข้อ และเนื้อเยื่อรอบข้อเข่าได้อย่างชัดเจน 

การผ่าตัดสร้างเอ็นไขว้หน้าใหม่จากภายในข้อเข่า โดยใช้เครื่องมือเฉพาะทางผ่านแผลขนาดเล็ก วิธีการส่องกล้องนี้ช่วยลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อรอบข้อเข่า เพิ่มความแม่นยำในการผ่าตัด ลดอาการปวดหลังผ่าตัด และช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้เร็วขึ้นเมื่อเทียบกับการผ่าตัดแบบเปิด

ผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้อง รักษาอะไรได้บ้าง

การผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้องไม่เพียงช่วยรักษาเอ็นไขว้หน้าที่ขาดเท่านั้น แต่ยังสามารถประเมินและรักษาความผิดปกติอื่น ๆ ภายในข้อเข่าได้พร้อมกัน โดยปัญหาที่พบและสามารถรักษาได้ ได้แก่

1. เอ็นไขว้หน้าขาดหรือฉีกขาด (ACL injury) เป็นข้อบ่งชี้หลักของการผ่าตัด โดยศัลยแพทย์จะสร้างเอ็นไขว้หน้าใหม่ทดแทนเอ็นเดิมที่ขาด เพื่อฟื้นฟูความมั่นคงและการทำงานของข้อเข่า
2. ภาวะข้อเข่าหลวม (Knee Instability) คือเมื่อเอ็นไขว้หน้าขาด ข้อเข่าจะขาดความเสถียร อาจทำให้เกิดอาการเข่าทรุดหรือหลวม การผ่าตัดช่วยเพิ่มความแข็งแรงของข้อเข่า ลดอาการไม่มั่นคงขณะเดิน วิ่ง หรือเปลี่ยนทิศทาง
3. หมอนรองข้อเข่าฉีกขาด (Meniscus tear) คืออาการบาดเจ็บที่เกิดขึ้นกับหมอนรองกระดูกอ่อนในข้อเข่าที่เกิดจากการกระแทก ซึ่งในระหว่างการผ่าตัดแบบส่องกล้อง แพทย์สามารถตรวจพบและรักษาหมอนรองข้อเข่าที่ฉีกขาดได้พร้อมกัน เช่น การเย็บซ่อมหรือการตัดแต่งส่วนที่เสียหาย
    

การผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้องจึงเป็นวิธีการรักษาที่ช่วยดูแลปัญหาภายในข้อเข่าอื่น ๆ ได้อย่างครอบคลุม เช่น กระดูกอ่อนผิวข้อเข่าเสียหาย กระดูกอ่อนหลุดลอยภายในข้อเข่า พังผืดหรือเยื่อบุข้อเข่าอักเสบ และความผิดปกติของเอ็นข้อเข่าอื่น ๆ ที่เกิดร่วมกันได้อีกด้วย

การวินิจฉัยก่อนผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดแบบส่องกล้อง

สำหรับขั้นตอนการวินิจฉัยอาการเอ็นไขว้หน้าขาด แพทย์จะเริ่มสอบถามอาการ ซักประวัติคนไข้ถึงสาเหตุของอาการปวดข้อเข่ารุนแรงที่เกิดขึ้น จากนั้นจะสังเกตวิธีการเดิน การลงน้ำหนักเท้า ไปจนถึงระยะก้าวเดิน หากพบว่ามีผิดปกติบริเวณเอ็นไขว้หน้าจะทำการตรวจวินิจฉัยเพื่อผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าเพิ่มเติม ดังนี้

• การตรวจเอกซเรย์ (X-rays) ใช้ประเมินโครงสร้างกระดูกบริเวณข้อเข่า ได้แก่ ส่วนต้นของกระดูกหน้าแข้ง ส่วนปลายของกระดูกต้นขา กระดูกสะบ้า และสภาพของกระดูกอ่อนระหว่างข้อเข่า
• การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) ช่วยตรวจโครงสร้างกระดูกข้อเข่า หมอนรองข้อเข่า กระดูกอ่อนผิวข้อ เยื่อบุรอบข้อ รวมถึงเนื้อเยื่อและเส้นเอ็น เพื่อค้นหาภาวะเอ็นไขว้หน้าขาด กระดูกเคลื่อน กระดูกทรุด หรือการติดเชื้อ
• การตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) เป็นการตรวจภาพสามมิติของโครงสร้างกระดูกข้อเข่าและกระดูกอ่อนผิวข้อ สามารถตรวจพบเอ็นไขว้หน้าขาด หมอนรองข้อเข่าฉีก (Meniscus tear) กระดูกหักภายในข้อเข่า กระดูกเคลื่อน กระดูกงอก หรือความผิดรูปของกระดูกได้อย่างชัดเจน

การผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดแบบส่องกล้อง

การผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้อง (ACL reconstruction) เป็นวิธีการรักษาที่นิยมในปัจจุบัน โดยใช้กล้องขนาดเล็กสอดเข้าไปภายในข้อเข่า ผ่านแผลขนาดเล็ก ช่วยให้แพทย์มองเห็นโครงสร้างภายในข้อเข่าได้อย่างชัดเจน และทำการซ่อมหรือสร้างเอ็นไขว้หน้าใหม่ทดแทนเส้นเดิมที่ขาด

ขั้นตอนการผ่าตัด

1. วิสัญญีแพทย์ให้ยาสลบเพื่อระงับความรู้สึกของคนไข้ก่อนผ่าตัด
2. แพทย์ทำการเจาะรูขนาดเล็ก 1-1.5 ซม. บริเวณเข่าเพื่อใส่กล้อง Arthroscope เพื่อดูสภาพเอ็นและโครงสร้างภายในข้อเข่า
3. แพทย์ใช้เครื่องมือผ่าตัดซ่อมแซมบริเวณเอ็นไขว้หน้าตามรายละเอียดที่เห็นผ่านกล้อง
4. นำเส้นเอ็นจากร่างกายผู้ป่วยเอง หรือเอ็นทดแทน มาสร้างเอ็นไขว้หน้าใหม่
5. ยึดเอ็นใหม่เข้ากับกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้งให้มั่นคง
6. แพทย์ตรวจสอบการยึดเอ็นไขว้หน้า ความตึง และเนื้อเยื่อโดยรอบให้เหมาะสมกับมุมในท่าเหยียดและงอข้อเข่าที่ดีที่สุด จากนั้นเย็บปิดแผลและทำความสะอาด

เตรียมตัวก่อนผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดแบบส่องกล้อง

สำหรับการเตรียมตัวก่อนผ่าตัดเอ็นไขว้หน้า มีดังนี้

• ตรวจประเมินร่างกายก่อนผ่าตัด รวมถึงสั่งตรวจเลือด เอกซเรย์ หรือ MRI เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและวางแผนการผ่าตัดอย่างเหมาะสม
• แจ้งประวัติสุขภาพและยาที่ใช้อยู่ เกี่ยวกับโรคประจำตัว ยาที่รับประทานเป็นประจำ วิตามิน อาหารเสริม หรือสมุนไพรต่าง ๆ โดยเฉพาะยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด เช่น แอสไพริน หรือยาละลายลิ่มเลือด
• งดน้ำ อาหาร และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ก่อนผ่าตัดอย่างน้อย 24 ชั่วโมง

ดูแลตัวเองหลังผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดแบบส่องกล้อง

สำหรับการดูแลตัวเองหลังผ่าตัดเอ็นไขว้หน้า มีดังนี้

• รักษาแผลให้แห้งและสะอาด
• รับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
• ปฏิบัติตามโปรแกรมกายภาพบำบัด หรือหลักการ R-I-C-E พักผ่อนให้เพียงพอ ประคบเย็น พันแผลให้เรียบร้อย และยกขาสูง 20-30 นาที เพื่อให้เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น

ผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดแบบส่องกล้อง พักฟื้นกี่วัน

ผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าขาดแบบส่องกล้องพักฟื้นระยะสั้นเพียง 1-2 วัน โดยที่ผู้ป่วยต้องใช้ไม้เท้าและสนับเข่า และหลังจากผ่าตัดอีก 3 เดือน จะสามารถเดินเร็วขึ้นได้ และใช้เวลารวมในการทำกายภาพบำบัดเพื่อกลับไปเล่นกีฬาได้เต็มที่ประมาณ 6-12 เดือน ทั้งนี้ระยะเวลาการหายขาดจะขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายของแต่ละคน

ข้อดีของการผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้อง

การผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้องเป็นวิธีการรักษาที่ได้รับความนิยม เนื่องจากมีข้อดีหลายประการ เมื่อเทียบกับการผ่าตัดแบบเปิด ดังนี้

• แผลผ่าตัดขนาดเล็ก ลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อรอบข้อเข่า ทำให้แผลสวยและหายเร็ว
• อาการปวดหลังผ่าตัดน้อยกว่า ผู้ป่วยรู้สึกเจ็บน้อย ช่วยให้ขยับเข่าและเริ่มกายภาพบำบัดได้เร็ว
• เสียเลือดน้อย ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนจากการเสียเลือด
• ฟื้นตัวเร็ว สามารถกลับมาเดินและทำกิจวัตรประจำวันได้เร็วกว่าวิธีผ่าตัดเปิด
• ลดความเสี่ยงการติดเชื้อ เนื่องจากแผลเล็กและการรบกวนเนื้อเยื่อน้อย
• เห็นโครงสร้างภายในข้อเข่าได้ชัดเจน แพทย์สามารถประเมินและรักษาความผิดปกติอื่น ๆ ภายในข้อเข่าได้พร้อมกัน เช่น หมอนรองเข่าฉีก
• เพิ่มความมั่นคงของข้อเข่าในระยะยาว ช่วยลดอาการเข่าหลวม และเพิ่มโอกาสกลับไปเล่นกีฬาหรือใช้งานเข่าได้ใกล้เคียงปกติ

ผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าแบบส่องกล้อง แผลเล็ก ฟื้นตัวเร็ว เพิ่มความมั่นคงให้ข้อเข่าในระยะยาว

อาการเอ็นไขว้หน้าขาด เป็นอาการที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ทำให้เคลื่อนไหวได้ยาก เข่าไม่สามารถงอได้ ดังนั้น เมื่อเกิดอุบัติเหตุบริเวณเข่าแล้วมีอาการเจ็บอย่างรุนแรง ควรรีบเข้าพบแพทย์เพื่อเข้ารับการรักษา รวมถึงอาจพิจารณาผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าทันที 

สำหรับผู้ที่มีปัญหาข้อเข่า มีอาการบาดเจ็บเรื้อรัง หรือรู้สึกปวดเข่าบ่อยเกินกว่าปกติ สามารถติดต่อทีมแพทย์เฉพาะทางด้านข้อเข่าที่โรงพยาบาลวิภาวดีเรามีมีคลินิกกระดูกและข้อ พร้อมดูแลด้วยทีมศัลยแพทย์ที่เชี่ยวชาญด้านการผ่าตัดเอ็นไขว้หน้า เอ็นไขว้หน้าหลัง หมอนรองเข่า กระดูกอ่อน ข้อไหล่หลุด ไหล่ติด เอ็นไหล่ฉีกขาด ผ่าตัดพังผืดกดทับเส้นประสาทมือโดยการส่องกล้องเพื่อให้คุณกลับมาก้าวเดินได้อย่างมีความสุขและมีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้ง

• Facebook: Vibhavadi Hospital
• Line: @Vibhavadihospital
• Email: custserv@vibhavadi.com
• Tel: 02-561-1111 หรือ 02-581-1111